Gratis bezorgd vanaf € 75,- *
NEN-normen en certificeringen
Werk je met valbeveiliging, harnassen, leeflijnen of andere PBM voor werken op hoogte? Dan kom je al snel termen tegen zoals NEN, EN, CE-markering en conformiteitsverklaring. Op deze pagina leggen we uit wat die termen betekenen, welke normen je vaak tegenkomt en waar je in de praktijk op let bij het kiezen en gebruiken van materiaal.
Direct naar
Wat zijn NEN en EN normen?
NEN is het Nederlandse normalisatie-instituut. EN staat voor Europese Norm. In de praktijk betekent dit dat producten en systemen volgens vaste eisen worden ontworpen, getest en beschreven. Bij valbeveiliging helpt dat om beter te beoordelen waarvoor een product bedoeld is en onder welke voorwaarden het gebruikt mag worden.
Belangrijk om te weten: een norm zegt niet automatisch dat ieder product voor iedere werksituatie geschikt is. Je moet altijd kijken naar de combinatie van product, toepassing, gebruikersinstructie en andere onderdelen van het systeem.
Niet alleen naar het normnummer kijken
Een normnummer op zichzelf is niet genoeg. Je wilt ook weten of het product past bij bijvoorbeeld werkpositionering, valopvang, rope access of redding. Daarnaast moet het product correct gecombineerd worden met andere onderdelen van het systeem.
CE-markering en certificering
PBM voor valbeveiliging vallen onder de zwaarste categorie persoonlijke beschermingsmiddelen. Een CE-markering laat zien dat een product volgens de geldende Europese regels op de markt is gebracht. Dat is geen kwaliteitssticker op zichzelf, maar een formele verklaring dat het product aan de relevante eisen voldoet.
Bij professionele PBM hoort daarnaast documentatie zoals een gebruikershandleiding, markering op het product en een EU-conformiteitsverklaring. Daarmee kun je controleren wie de fabrikant is, voor welke toepassing het product bedoeld is en aan welke normen het product volgens de fabrikant voldoet.
CE betekent niet: overal zomaar voor gebruiken
Ook een CE-gemarkeerd product moet nog steeds op de juiste manier gekozen, gecombineerd en gebruikt worden. Een verkeerd gekozen systeem blijft onveilig, ook als de losse onderdelen netjes gemarkeerd zijn.
Veelvoorkomende normen voor valbeveiliging
Hieronder vind je een praktisch overzicht van normen die je vaak tegenkomt bij valbeveiliging en aanverwante materialen. Dit overzicht is bedoeld als uitleg, niet als vervanging van de productdocumentatie.
| Norm | Waarvoor gebruikt | Praktische uitleg |
|---|---|---|
| EN 341 | Afdaalapparaten voor redding | Voor gecontroleerd afdalen bij redding of evacuatie; |
| EN 353-1 | Meelopende valbeveiliger met starre ankerlijn | Bijvoorbeeld systemen langs vaste ladders of starre rails; |
| EN 353-2 | Meelopende valbeveiliger met flexibele ankerlijn | Valbeveiliging die over een flexibele lijn meeloopt; |
| EN 354 | Verbindingslijnen | Lanyards of verbindingsmiddelen binnen een systeem; |
| EN 355 | Valdempers | Beperken de krachten die vrijkomen bij een val; |
| EN 358 | Werkpositionering en gebiedsbegrenzing | Om veilig te positioneren of te voorkomen dat je in de gevarenzone komt; |
| EN 360 | Valstopapparaten | Zelfoprollende systemen die de valweg beperken; |
| EN 361 | Harnasgordels | Volledig harnas voor situaties met valgevaar; |
| EN 362 | Koppelingen en connectoren | Karabiners en andere verbindingsstukken; |
| EN 363 | Valbeveiligingssystemen | Beschrijft hoe componenten samen een persoonlijk valbeveiligingssysteem vormen; |
| EN 365 | Markering, handleiding, inspectie en onderhoud | Gaat over informatie, controle, periodiek onderzoek en verpakking; |
| EN 795 | Verankeringsvoorzieningen | Voor bepaalde ankerpunten en ankerdevices binnen valbeveiligingssystemen; |
| EN 813 | Zitharnassen | Voor werkzaamheden waarbij je zitondersteuning nodig hebt, vaak in combinatie met andere systemen; |
| EN 12841 | Lijninstelapparaten voor rope access | Gebruikt binnen systemen voor werken met een geborgde lijn; |
| EN 1496 | Reddingshijsapparaten | Voor hijsen bij reddingssituaties; |
| EN 1497 | Reddingsgordels | Specifiek voor redding en evacuatie; |
| EN 1498 | Reddingslussen | Voor het ondersteunen of evacueren van personen bij redding; |
| EN 1891 | Kernmanteltouw met geringe rek | Veel gebruikt bij rope access en redding; |
| EN 397 | Industriële veiligheidshelmen | Voor algemene industriële hoofdbescherming; |
| EN 12492 | Helmen voor klimmen en hoogtewerk | Wordt vaak genoemd bij klimhelmen en professioneel hoogtewerk; |
Zoek je juist meer materiaal voor veilig werken? Bekijk dan ons assortiment PBM.
Werkpositionering, valstop en redding
Een veelgemaakte fout is dat verschillende toepassingen door elkaar worden gehaald. Niet ieder product dat je aan een harnas koppelt, is bedoeld om een val op te vangen.
Je handen vrij kunnen gebruiken
Werkpositionering is bedoeld om jezelf stabiel te positioneren tijdens het werk. Denk aan werken aan een mast, constructie of andere vaste structuur. Dit is niet hetzelfde als een compleet valopvangsysteem.
Een val opvangen
Bij valgevaar gebruik je een systeem dat daadwerkelijk bedoeld is om een val te stoppen of de gevolgen van een val te beperken. Denk aan een harnas in combinatie met een passende leeflijn, valdemper of valstopapparaat.
Na de val of bij evacuatie
Reddingsmiddelen zijn bedoeld om iemand gecontroleerd te laten zakken, hijsen of evacueren. Die functie vraagt om andere middelen dan alleen standaard valbeveiliging.
Het systeem moet als geheel kloppen
Niet alleen het harnas, maar ook connectoren, ankerpunt, lijn, valdemper en eventuele reddingsmiddelen moeten bij elkaar passen. Combineer daarom alleen materialen zoals de fabrikant ze bedoelt en volg altijd de handleiding van het specifieke product.
Waar let je op bij het kiezen van materiaal?
- Controleer voor welke toepassing het product bedoeld is;
- Controleer welke normering op het product en in de documentatie staat;
- Kijk of de onderdelen binnen het systeem met elkaar gecombineerd mogen worden;
- Let op gebruikersgewicht, vrije valruimte en ankerpuntkeuze;
- Gebruik materiaal alleen volgens de handleiding van de fabrikant;
- Controleer het materiaal voor gebruik op slijtage, schade of vervorming;
- Laat materiaal periodiek inspecteren volgens de voorschriften van fabrikant en werkgever.
Normering is een startpunt, geen eindantwoord
Een norm helpt je om producten te begrijpen en te vergelijken. Maar de praktijk draait om de complete situatie: hoogte, werkomgeving, ankerpunt, bewegingsvrijheid, reddingsplan en de juiste combinatie van materiaal.
Conformiteitsverklaring en handleiding
Bij professionele PBM hoort een EU-conformiteitsverklaring of verwijzing daarnaar. Daarmee verklaart de fabrikant dat het product aan de relevante eisen voldoet. Daarnaast hoort bij het product een technische gebruikshandleiding met informatie over toepassing, beperkingen, inspectie, onderhoud en levensduur.
Juist bij valbeveiliging is die documentatie belangrijk. Daarin staat bijvoorbeeld hoe je het product gebruikt, met welke onderdelen het gecombineerd mag worden en wanneer het uit gebruik genomen moet worden.
Veelgestelde vragen over normen en certificeringen
Is CE-markering hetzelfde als een keurmerk?
Nee. Een CE-markering is geen kwaliteitslabel in commerciële zin, maar een verklaring dat het product volgens de geldende Europese regels op de markt is gebracht.
Is een harnas met normering automatisch veilig genoeg?
Nee. Het harnas moet ook passen bij de toepassing en goed gecombineerd worden met de rest van het systeem, zoals lijn, connectoren, ankerpunt en eventuele valdemper.
Wat is het verschil tussen EN 358 en EN 361?
EN 358 gaat over werkpositionering en gebiedsbegrenzing. EN 361 gaat over volledige harnasgordels voor valopvang. Dat zijn dus verschillende functies binnen werken op hoogte.
Waarom is de handleiding zo belangrijk?
Omdat daarin staat hoe het product gebruikt, onderhouden, gecontroleerd en gecombineerd moet worden. Zeker bij valbeveiliging wil je nooit alleen op het normnummer vertrouwen.
Kunnen normen veranderen?
Ja. Normen worden aangepast, vervangen of aangevuld. Controleer daarom bij een specifiek product altijd de actuele productdocumentatie en markering.
Materiaal voor werken op hoogte nodig?
Wil je direct verder kijken? Bekijk dan ons assortiment valbeveiliging of ga naar de pagina met PBM.