Reddingsgordels

Waar gebruik je reddingsgordels voor?

Reddingsgordels worden gebruikt bij redding, evacuatie en het verplaatsen van personen op hoogte of in lastige omgevingen. Ze ondersteunen het lichaam en maken een veilige verbinding met touwen, hijssystemen of andere reddingsmiddelen mogelijk.

Een reddingsgordel is niet hetzelfde als een gewone werkriem of standaard harnas voor elke klus. Het gebruik hangt af van de reddingssituatie. Soms gaat het om iemand verticaal omhoog of omlaag verplaatsen. In andere situaties moet een persoon snel in een evacuatiegordel worden geplaatst.

Reddingsgordels zijn vooral belangrijk wanneer deze punten meespelen:

• Veilige ondersteuning van een persoon tijdens redding;
• Snelle plaatsing in een stressvolle situatie;
• Duidelijke aansluitpunten voor touwen of systemen;
• Goede pasvorm voor controle tijdens verplaatsing;
• Materiaal dat geschikt is voor professioneel gebruik.

Toepassing in de evenementenbranche

Bij events wordt meestal vooraf veel gedaan om redding te voorkomen. Toch moet er een plan zijn voor situaties waarin iemand vast komt te zitten, onwel wordt of niet zelfstandig kan afdalen. Denk aan rigging, klimwerk, trussconstructies, tijdelijke torens en technische plekken die niet zomaar bereikbaar zijn.

Voor riggers, technische teams en reddingsploegen gaat het dan niet alleen om de gordel zelf. De reddingsgordel moet passen binnen het complete reddingssysteem. Touw, karabiners, afdaalapparaat, brancard of takelsysteem moeten samen logisch werken.

Op een festivalterrein of in een theater is ruimte vaak beperkt. Je werkt tussen constructies, kabels en publiekstoegankelijke zones. Een reddingsgordel moet dan snel aan te brengen zijn en de persoon goed ondersteunen tijdens de verplaatsing.

Bij evenementen gaat het vaak om voorbereiding. Je wilt vóór de klus weten welk reddingsmateriaal beschikbaar is, wie ermee mag werken en hoe iemand uit een lastige positie wordt gehaald. Een reddingsgordel is dan geen los product in een tas, maar onderdeel van een plan dat de crew ook echt kent.

Welke reddingsgordel past bij jouw werk?

Begin bij het soort redding waarvoor de gordel wordt gebruikt. Een evacuatiegordel is bedoeld om iemand snel te kunnen meenemen. Een zitgordel voor redding geeft meer bewegingsvrijheid voor de redder. Een compleet reddingsharnas ondersteunt meer van het lichaam en past bij andere reddingssituaties.

Daarna kijk je naar pasvorm en aansluitpunten. De gordel moet goed aansluiten zonder lastig aan te brengen te zijn. In een reddingssituatie wil je geen raadsel op schoot hebben. Kleurcodering, duidelijke gespen en herkenbare inbindpunten helpen daarbij.

Let bij het kiezen vooral op:

• Type redding waarvoor de gordel bedoeld is;
• Pasvorm voor de gebruiker of te evacueren persoon;
• Aansluitpunten voor het reddingssysteem;
• Normering en productinformatie van de fabrikant;
• Gebruiksgemak bij snelle plaatsing.

Evacuatiegordels en reddingsdriehoeken

Een evacuatiegordel of reddingsdriehoek is bedoeld om een persoon snel in een ondersteunend systeem te plaatsen. Dat is handig wanneer iemand zelf geen harnas draagt of niet goed kan meewerken. De gordel wordt om het lichaam geplaatst en daarna verbonden met het reddingssysteem.

Bij dit type materiaal is snelheid belangrijk, maar controle blijft belangrijker. De gordel moet goed om het lichaam zitten voordat er spanning op komt. Let op de juiste oriëntatie, de sluitingen en het centrale aansluitpunt.

Een evacuatiegordel of reddingsdriehoek past goed wanneer:

• Iemand snel uit een situatie moet worden gehaald;
• De persoon geen eigen harnas draagt;
• Het materiaal compact inzetbaar moet zijn;
• Duidelijke kleurcodes het aantrekken makkelijker maken;
• De redding kort en gecontroleerd moet verlopen.

Zitgordels voor reddingswerk

Een zitgordel voor redding wordt vaak gebruikt door de redder zelf. Dit type geeft ondersteuning rond heupen en benen. Daardoor kun je beter bewegen en werken in een touwsysteem. Dat is prettig bij reddingstechniek waarbij de redder actief moet positioneren.

Een zitgordel is niet automatisch geschikt als valbeveiliging. Kijk goed naar de normering en de toegestane toepassing. Voor werk waarbij valstop nodig is, kan een compleet harnas nodig zijn. Een zitgordel is dus geen universele oplossing voor alles wat met hoogte te maken heeft.

Let bij zitgordels vooral op:

• Comfort rond heupen en beenlussen;
• Voldoende bewegingsvrijheid tijdens reddingswerk;
• Duidelijke inbind- en bevestigingspunten;
• Verstelbaarheid voor een goede pasvorm;
• Geschiktheid volgens de productinformatie.

Reddingsharnassen

Een reddingsharnas ondersteunt meer van het lichaam dan een eenvoudige gordel. Afhankelijk van de uitvoering kan het harnas geschikt zijn voor redding, positionering of andere vormen van werken op hoogte. De exacte toepassing hangt af van de normering en de opbouw van het harnas.

Bij een reddingsharnas kijk je goed naar de aansluitpunten. Een borst-, rug- of ventraal punt heeft niet dezelfde functie. Gebruik dus niet zomaar het punt dat het makkelijkst bereikbaar is. Het juiste aansluitpunt bepaalt hoe iemand hangt en hoe goed je controle houdt.

Een reddingsharnas is vooral interessant wanneer:

• De gebruiker langer in het systeem kan hangen;
• Er meer ondersteuning nodig is dan bij een driehoek;
• Redding en positionering samenkomen;
• Meerdere aansluitpunten nodig zijn;
• Het materiaal onderdeel is van een vast reddingsplan.

Brancards, spreiders en kantelsystemen

Bij sommige reddingen is een gordel alleen niet genoeg. Dan kan een brancard nodig zijn om iemand liggend te vervoeren. Een spreider helpt om hijspunten netjes te verdelen. Een kantelsysteem maakt het mogelijk om de positie van een brancard gecontroleerd te veranderen.

Deze hulpmiddelen worden vaak gebruikt bij technische redding. Denk aan situaties waarin iemand niet zelfstandig kan zitten, niet goed belastbaar is of door een nauwe doorgang moet. Het materiaal moet dan goed samenwerken met de rest van het systeem.

Let bij aanvullende reddingsmiddelen op:

• Geschiktheid voor horizontaal of verticaal transport;
• Combinatie met touwsysteem of hijsmateriaal;
• Controle over de houding van de persoon;
• Duidelijke bevestigingspunten;
• Gebruik door getrainde mensen.

Normering en certificering

Bij reddingsgordels en reddingsharnassen is normering geen bijzaak. Je wilt kunnen zien waarvoor het product bedoeld is. EN 1497 hoort bij reddingsharnassen. EN 1498 wordt gebruikt voor reddingslussen en evacuatiehulpmiddelen. Andere normen kunnen van toepassing zijn wanneer het materiaal ook voor valbeveiliging, positionering of touwtoegang is bedoeld.

Controleer daarom altijd de markeringen en de documentatie. Een gordel kan er stevig uitzien, maar toch niet geschikt zijn voor jouw toepassing. Bij reddingsmateriaal moet duidelijk zijn waarvoor het bedoeld is en hoe je het mag gebruiken.

Let bij normering op:

• Leesbare labels en markeringen;
• Normen die passen bij de toepassing;
• Gebruiksaanwijzing van de fabrikant;
• Serienummer of identificatie voor registratie;
• Keuring volgens de afspraken binnen je organisatie.

Pasvorm, gespen en snel aantrekken

Een reddingsgordel moet snel aan te brengen zijn, maar ook goed zitten. Dat klinkt simpel, tot iemand op een lastige plek zit of niet goed kan meewerken. Gespen moeten duidelijk zijn en zonder gedoe sluiten.

Verstelbaarheid helpt om de gordel passend te maken voor verschillende personen. Te los geeft weinig controle. Te strak kan oncomfortabel of onpraktisch worden. De juiste pasvorm zorgt dat de persoon goed ondersteund blijft tijdens de redding.

Praktische details maken verschil:

• Gespen die logisch en snel te sluiten zijn;
• Kleurcodes voor juiste plaatsing;
• Verstelbare banden voor verschillende lichaamsmaten;
• Vorm die steun geeft zonder onnodig te knellen;
• Aansluitpunt dat makkelijk te controleren is.

Gebruik in een reddingssysteem

Een reddingsgordel werkt nooit alleen. Hij is een onderdeel van een systeem. De verbinding met touw, karabiner, afdaalapparaat, takel of ankerpunt moet kloppen. Als één onderdeel niet geschikt is, wordt de hele opstelling twijfelachtig.

Gebruik reddingsgordels alleen binnen een doordacht reddingsplan. Dat plan hoort duidelijk te maken wie wat doet, welk materiaal wordt gebruikt en hoe iemand wordt verplaatst. Dat klinkt formeel, maar op het moment zelf wil je geen groepsdiscussie boven een truss.

Controleer voor gebruik:

• Gordel past bij de reddingsmethode;
• Aansluitpunt is juist gekozen;
• Sluitingen zijn volledig dicht;
• Touwsysteem en ankerpunten zijn geschikt;
• Gebruikers weten hoe het materiaal werkt.

Controle en onderhoud

Controleer reddingsgordels voor en na gebruik. Kijk naar slijtage, losse stiksels, beschadigde banden en vervormde metalen delen. Labels moeten leesbaar blijven. Zonder label of identificatie wordt controle al snel nattevingerwerk.

Materiaal dat een zware belasting of redding heeft meegemaakt, moet apart worden gelegd en beoordeeld worden volgens de instructies van de fabrikant. Gebruik het niet opnieuw omdat het er “nog wel prima” uitziet. Dat is precies de zin waar reddingsmateriaal niet blij van wordt.

Let bij controle en onderhoud op:

• Geen scheuren of rafels in banden;
• Stiksels zijn heel en goed zichtbaar;
• Gespen sluiten soepel en volledig;
• Metalen delen zijn niet vervormd;
• Labels en serienummers zijn leesbaar.

Opslag en registratie

Reddingsgordels blijven beter bruikbaar wanneer je ze schoon en droog bewaart. Vocht, vuil en scherpe randen zijn geen vrienden van banden en stiksels. Berg ze daarom niet los tussen gereedschap, bouten of andere harde spullen op.

Registratie helpt om overzicht te houden. Zeker bij professioneel gebruik wil je weten welk product wanneer is gecontroleerd en door wie. Dat voorkomt dat twijfelachtig materiaal toch weer in een tas belandt.

Een goede opslag helpt bij:

• Sneller vinden van het juiste reddingsmateriaal;
• Minder slijtage door contact met scherpe delen;
• Beter controleren van labels en stiksels;
• Apart houden van afgekeurde producten;
• Overzicht bij keuring en onderhoud.

Reddingsgordels voor eventcrew en festivalbouw

Reddingsgordels zijn bedoeld voor situaties waarin ondersteuning, controle en snelheid samen moeten komen. Let op het type gordel, de pasvorm en de aansluitpunten. Controleer ook de normering en de staat van het materiaal voordat het onderdeel wordt van een reddingssysteem. Zo werk je met uitrusting die past bij professioneel reddingswerk op hoogte. Twijfel je welke reddingsgordel of welk reddingsmiddel aansluit op jouw toepassing? Neem dan contact met ons op.