Klimtouwen

Waar gebruik je klimtouwen voor?

Klimtouwen worden gebruikt bij werk op hoogte waarbij je toegang, positionering of een back-up nodig hebt. Het touw is dan onderdeel van een compleet systeem met harnas, apparaten, connectoren en ankerpunten. Juist die combinatie bepaalt hoe prettig en veilig je kunt werken.

Voor professioneel gebruik gaat het vaak om semistatisch klimtouw. Dat rekt weinig en geeft daardoor meer rust tijdens het hangen, afdalen en positioneren. Je krijgt minder vering in je systeem en meer controle over je werkpositie.

Een klimtouw kan verschillende functies hebben:

• Werklijn voor stijgen, afdalen en positioneren;
• Back-uplijn in combinatie met mobiele valbeveiliging;
• Onderdeel van een leeflijnsysteem met geschikte valdemper;
• Hulplijn voor toepassingen waarbij geen personen aan het touw hangen.

Toepassing in de evenementenbranche

In de evenementenbranche kom je klimtouwen tegen bij werkzaamheden op plekken waar je niet zomaar bij kunt. Denk aan trussconstructies hoog in een zaal, tentconstructies, steigers, dakranden, riggingpunten en tijdelijke installaties. Het werk is vaak tijdelijk, maar de eisen aan je materiaal zijn dat niet.

Bij opbouw en afbouw moet een lijn praktisch blijven. Je werkt tussen cases, kabels, staal, doeken en decor. Een touw dat te stug is, geeft gedoe bij het inrichten van je systeem. Een touw dat niet goed past bij je apparaat kan juist te snel of te stroef lopen. Dat wil je niet ontdekken terwijl je al in je harnas hangt.

Kleur speelt in events ook mee. Een fel touw is handig wanneer overzicht belangrijk is. Zwart klimtouw valt minder op in theater, zaal, backstage of decoromgeving. Dat maakt de keuze niet alleen technisch, maar ook praktisch voor de productie.

Semistatisch of dynamisch klimtouw?

Semistatisch touw is gemaakt voor situaties waarin weinig rek gewenst is. Dat past goed bij rope access, werkpositionering en gecontroleerd afdalen of stijgen. Je hangt stabieler en je bewegingen worden directer doorgegeven aan het systeem.

Dynamisch touw hoort vooral thuis in toepassingen waarbij valenergie door rek wordt opgenomen, zoals sportklimmen. Dat is een ander gebruik. Voor werk op hoogte kies je dus niet zomaar een willekeurig klimtouw, maar kijk je naar de toepassing waarvoor het touw gemaakt is.

Bij klimtouwen voor professioneel gebruik let je vooral op het samenspel tussen touw en apparaat. Een afdaalapparaat, stijgklem of mobiele valbeveiliging is getest voor bepaalde touwtypes en diameters. Die informatie is leidend.

Diameter en soepelheid

De diameter bepaalt voor een groot deel hoe het touw aanvoelt. Een dunner touw is vaak lichter en soepeler. Dat is prettig wanneer je veel lengte meeneemt of wanneer het touw makkelijk door een apparaat moet lopen. Tegelijk vraagt een dunner touw meer controle en moet het apparaat er geschikt voor zijn.

Een dikker touw geeft vaak meer grip in de hand en voelt robuuster. Dat kan fijn zijn bij herhaald gebruik, zeker met handschoenen. Daar staat tegenover dat het touw zwaarder wordt en soms minder soepel door systemen loopt.

Controleer daarom altijd:

• Welke diameter je apparaat toestaat;
• Hoe het touw loopt bij afdalen en blokkeren;
• Of de lijn prettig hanteerbaar blijft met handschoenen;
• Hoeveel gewicht je meeneemt bij langere lengtes;
• Of het touw past bij de ervaring van de gebruiker.

Type A en Type B klimtouwen

Bij semistatische touwen kom je Type A en Type B tegen. Type A is de meest gebruikte keuze voor professioneel werk op hoogte, rope access en werkpositionering. Deze touwen hebben hogere prestatie-eisen en passen daardoor beter bij algemeen gebruik waarbij personen aan de lijn werken.

Type B is lichter uitgevoerd en wordt vooral gekozen voor specialistische toepassingen waarbij gewicht, diameter of soepelheid zwaarder meewegen. Daar staat tegenover dat Type B lagere prestatie-eisen heeft en meer vakkennis vraagt. Het is dus geen budgetversie van Type A die je zomaar uitwisselt.

Kijk altijd naar de handleiding van je apparaat. Een touw kan qua diameter passen, maar toch niet de juiste keuze zijn voor het systeem waarmee je werkt. Controleer daarom ook het touwtype, de normering en de toepassing waarvoor de combinatie is toegestaan.

Kern, mantel en slijtage

Veel klimtouwen zijn kernmanteltouwen. De kern zorgt voor de sterkte. De mantel beschermt de kern en bepaalt voor een groot deel hoe het touw door je handen en apparaten loopt.

In eventwerk krijgt die mantel veel te verduren. Een touw kan langs staal, truss, randbescherming, vloeren en constructiedelen bewegen. Vuil, zand en scherpe randen zijn geen vrienden van klimtouw. Een goede mantel helpt, maar verkeerd gebruik of slechte opslag verkort de levensduur snel.

Gebruik waar nodig een touwbeschermer of randbescherming. Dat is vooral belangrijk wanneer een lijn over een rand loopt of ergens kan schuren. Een touw dat netjes wordt beschermd, blijft beter controleerbaar en makkelijker te inspecteren.

Klimtouw op maat

Touw op maat is handig wanneer je vaak met vaste hoogtes of terugkerende toepassingen werkt. Je voorkomt dat je steeds met veel te veel lengte staat te werken. Te kort is natuurlijk nog vervelender, want dan stopt je plan voordat je werk begint.

Bij het bepalen van de lengte tel je meer mee dan alleen de werkhoogte. Je hebt ook lengte nodig voor knopen, doorvoer, marge, afdaalroute en het netjes beëindigen van de lijn. Wordt het touw gebruikt om te hijsen of om materiaal door te voeren, dan kan de gewenste lengte nog anders uitvallen.

Een praktische vuistregel bij hijstoepassingen is dat je ruim genoeg rekent. Werk je vanaf een bepaalde hoogte en moet het touw heen en terug lopen, dan kom je al snel uit op minimaal twee keer de werkhoogte. Tel daar de benodigde marge bij op.

Werklijn, back-uplijn en hulplijn

Bij werken aan touw wordt vaak onderscheid gemaakt tussen een werklijn en een back-uplijn. De werklijn gebruik je om te stijgen, af te dalen of je positie vast te houden. De back-uplijn loopt apart en wordt gebruikt met geschikte mobiele valbeveiliging.

Hulplijnen zijn iets anders. Die gebruik je bijvoorbeeld voor materiaal, doorhalen of praktische ondersteuning. Een hulplijn is niet automatisch geschikt om personen aan te dragen. Houd lijnen voor personen en lijnen voor materiaal daarom duidelijk uit elkaar.

Dat kan heel simpel:

• Gebruik vaste kleuren voor vaste functies;
• Markeer touwen duidelijk met lengte en toepassing;
• Bewaar klimlijnen apart van hulplijnen;
• Laat beschadigde of twijfelachtige lijnen direct liggen.

Eerste gebruik van nieuw klimtouw

Nieuw klimtouw kan na voorbereiding nog iets krimpen en anders gaan aanvoelen. Bij sommige touwen wordt aangeraden om het touw voor het eerste gebruik in koud water te dompelen. Volg daarbij altijd de instructies van de fabrikant.

Laat het touw rustig drogen op een donkere, goed geventileerde plek. Niet bij de verwarming, niet in de volle zon en niet gehaast omdat de bus bijna vertrekt. Pas wanneer het touw droog en gecontroleerd is, berg je het netjes op of neem je het in gebruik.

Onderhoud en opslag

Een klimtouw moet je kunnen vertrouwen, dus inspectie hoort erbij. Kijk naar snijschade, mantelbeschadiging, harde plekken, verkleuring, vuil en vreemde verdikkingen. Haal het touw ook door je handen, want niet alles zie je direct.

Reinigen doe je met lauw water en een geschikt reinigingsmiddel voor touw. Daarna laat je het rustig drogen. Bewaar het touw droog, schoon en zonder knopen. Los in een kist met metalen onderdelen, vieze tools en scherpe randen is geen opslagplan.

Let bij onderhoud vooral op:

• Geen opslag in vocht, vuil of direct zonlicht;
• Geen contact met chemicaliën of onbekende vloeistoffen;
• Geen knopen in touwen die lang worden weggelegd;
• Regelmatige controle voor en na gebruik;
• Direct apart leggen bij twijfel over de staat van het touw.

Klimtouwen voor eventcrew en festivalbouw

Goed klimtouw maakt werk op hoogte beter beheersbaar. Door te letten op type, diameter, lengte, soepelheid, kleur en compatibiliteit met je apparaten kies je een lijn die past bij je systeem. Voor eventwerk telt daarbij ook hoe makkelijk het touw meekan, hoe netjes het weg te werken is en hoe duidelijk je verschillende lijnen uit elkaar houdt. Twijfel je welke lijn past bij jouw toepassing of bestaande uitrusting? Neem dan contact met ons op.