Gratis bezorgd vanaf € 75,- *
Persoonlijke valbeveiliging
Werk je op hoogte in de evenementenbranche, dan krijg je vroeg of laat te maken met persoonlijke valbeveiliging. Denk aan werken in truss, op steigers, bij catwalks of op andere plekken waar een val echt gevolgen kan hebben. Op deze pagina vind je een praktische uitleg van persoonlijke valbeveiliging, het verschil tussen systemen, en waar je op let bij gebruik, keuze en toepassing.
Direct naar
Wat is persoonlijke valbeveiliging? Uitleg voor de evenementenbranche
Persoonlijke valbeveiliging is een systeem van middelen dat een val moet stoppen of de gevolgen van een val moet beperken. Het gaat dus niet alleen om een harnas, maar om de hele combinatie van harnas, verbindingsmiddel en ankerpunt.
Voorkomen of opvangen
Het doel van persoonlijke valbeveiliging is om een val te voorkomen waar dat kan, of om een val zo gecontroleerd mogelijk op te vangen wanneer voorkomen niet meer lukt.
Nooit één los product
Een persoonlijk valstopsysteem bestaat uit meerdere onderdelen die bij elkaar moeten passen. Denk aan een harnas, een leeflijn of valstopapparaat, een valdemper en een geschikt ankerpunt.
Niet hetzelfde als werkpositionering
Valbeveiliging en werkpositionering zijn niet hetzelfde. Een fall arrest-systeem moet onafhankelijk zijn van je positioneringssysteem. Werkpositionering gebruik je om stabiel te werken, niet om een echte val op te vangen.
Belangrijk verschil
Een valbeveiligingssysteem moet de impactkracht op de gebruiker beperken. In de praktijk wordt daarbij meestal een maximale impactkracht van 6 kN aangehouden. Daarom zie je in echte valstopsystemen meestal een valdemper of een ander systeem dat energie opvangt. Een gewone lijn zonder energieabsorptie is daarvoor niet bedoeld.
Wil je eerst breder lezen over dit onderwerp? Bekijk dan ook meer over valbeveiliging in het algemeen.
Valfactor uitleg: wat zegt het echt?
De valfactor is een bekende manier om uit te leggen hoe zwaar een val kan uitpakken. Simpel gezegd gaat het om de verhouding tussen de vrije val en de lengte van het systeem dat de val opvangt. Hoe ongunstiger die verhouding, hoe heftiger de val meestal wordt.
In de praktijk is valfactor vooral een handige denkhulp. Het helpt je om te snappen waarom een ankerpunt boven je en zo weinig mogelijk speling in je systeem zo belangrijk zijn. Zie het dus als uitleg en vergelijking, niet als enige berekening waarop je je hele werksituatie baseert.
- Houd het verankeringspunt bij voorkeur boven je;
- Beperk onnodige speling in je lijn zoveel mogelijk;
- Werk niet hoger dan nodig boven je ankerpunt;
- Ga er niet vanuit dat een valdemper alles oplost.
Veelgemaakte fout
Mensen kijken soms alleen naar het harnas of alleen naar de leeflijn. Maar juist de positie ten opzichte van het ankerpunt bepaalt vaak hoe heftig een val wordt. Daar gaat het in de praktijk vaak mis.
Zoek je materiaal waarmee je dit soort situaties beter kunt opvangen? Bekijk dan ook leeflijnen en valdempers.
Valdemper en vrije valruimte: uitleg, voorbeelden en fouten
Bij een val komt veel energie vrij. De valdemper is er om die energie gecontroleerd te absorberen, zodat de krachten op het lichaam beperkt blijven. Zonder valdemper kan een val extreem hard binnenkomen.
Daar staat tegenover dat een valdemper ruimte nodig heeft om te werken. Bij een val scheurt of activeert het systeem, en daardoor wordt de totale valweg langer. Juist daarom moet je vóór gebruik goed kijken naar je vrije valruimte.
Absorbeert energie
Een valdemper zorgt ervoor dat de energie van een val niet in één klap in je lichaam terechtkomt, maar gecontroleerd wordt afgebouwd.
Nooit op gevoel gokken
De benodigde vrije valruimte hangt af van je systeem, de lengte van je lijn, de positie van je ankerpunt, het type valdemper, de gebruiker en de veiligheidsmarge die je aanhoudt.
Handleiding blijft leidend
Er is dus niet één universele formule die altijd klopt. Kijk altijd naar de instructies van het specifieke systeem dat je gebruikt.
Praktische gids voor vrije valruimte
Vraag jezelf vóór gebruik altijd af: hoe lang is mijn systeem in totaal, hoeveel extra lengte ontstaat er bij een val, hoe hoog zit mijn ankerpunt, en wat zit er onder mij? Als je daarover twijfelt, ben je nog niet klaar om te starten.
Pendulum-effect en harness suspension trauma
Niet elke val is recht naar beneden. Werk je zijwaarts ten opzichte van je ankerpunt, dan kun je bij een val gaan slingeren. Dat noemen we het pendulum-effect. Daarbij kun je alsnog een constructie, vloer of ander object raken.
- Werk zo veel mogelijk recht onder of in lijn met het ankerpunt;
- Beperk zijwaartse beweging waar dat kan;
- Let niet alleen op de grond, maar ook op obstakels naast je;
- Denk vooraf na over redding na een val.
Na een val telt elke minuut
Na een val moet een redding zo snel mogelijk op gang komen. Lang stil hangen in een harnas kan ernstige gezondheidsrisico’s geven. Daarom hoort een reddingsplan gewoon bij veilig werken op hoogte. Alleen materiaal kopen is dus niet genoeg; je moet ook weten wat je doet als het misgaat.
Valbeveiligingsharnas of full body harnas kiezen en vergelijken
Niet elk harnas is voor dezelfde toepassing bedoeld. Het verschil tussen een antivalharnas en een uitgebreider full body harnas zit vooral in de functies en de extra inbindpunten voor werkpositionering.
Voor valbeveiliging
Een valbeveiligingsharnas of antivalharnas is bedoeld voor situaties waarin je jezelf moet beschermen tegen een val tijdens het werken of tijdens het bereiken van de werkplek.
Voor valbeveiliging én werkpositionering
Een uitgebreider full body harnas heeft naast de A-punten voor valbeveiliging vaak ook extra bevestigingspunten voor werkpositionering. Dat maakt het in veel eventtoepassingen praktischer.
Andere toepassing, ander systeem
Werkpositionering gebruik je om stabiel te kunnen werken met je handen vrij. Dat is iets anders dan een val opvangen. Je kiest dus ook andere middelen en andere bevestigingspunten.
Wat kies je in de evenementenbranche?
Werk je vooral in truss, op steigers of op tijdelijke constructies waar je ook moet kunnen positioneren, dan is een full body harnas vaak logischer. Werk je vooral met een hoogwerker of een eenvoudiger valstopsysteem, dan kan een antivalharnas al voldoende zijn. De werksituatie blijft leidend.
Inbindpunten, A-punten en correct gebruik
De inbindpunten op een harnas hebben niet allemaal dezelfde functie. Juist daar gaat het in de praktijk nog wel eens fout. Voor valbeveiliging gebruik je alleen de punten die daarvoor bedoeld zijn.
Bij harnassen voor valbeveiliging kom je meestal A-punten tegen op de borstzijde, rugzijde of beide. Welke je gebruikt, hangt af van het harnas én van het systeem dat eraan wordt gekoppeld. Voor werkpositionering gebruik je andere punten, bijvoorbeeld laterale punten aan de zijkant of een ventraal punt, afhankelijk van het type harnas.
- Gebruik A-punten alleen voor valbeveiliging;
- Gebruik positioneringspunten alleen voor de toepassing waarvoor ze bedoeld zijn;
- Laterale positioneringspunten gebruik je normaal gesproken als paar;
- Wissel die functies nooit zomaar door elkaar.
Belangrijke fout om te voorkomen
Een harnas met veel punten lijkt soms automatisch veelzijdiger, maar dat betekent niet dat elk punt voor elke situatie geschikt is. Kijk dus niet alleen naar waar je iets kunt inhaken, maar vooral naar waar het hóórt.
De inbindpunten van een antivalharnas en een full body harnas verschillen per toepassing.
Basisset, checklist en stappenplan voor de evenementenbranche
Welke set logisch is, hangt af van de klus. Toch zijn er in de evenementenbranche een paar onderdelen die vaak terugkomen bij persoonlijk gebruik op hoogte.
Veelgekozen combinatie
- Een full body harnas of antivalharnas dat past bij je werk;
- Een industriële klimhelm;
- Een passend verbindingsmiddel, bijvoorbeeld een Y-leeflijn met valdemper;
- Een oplossing voor werkpositionering als je die functie echt nodig hebt.
Voor je start
- Past het systeem bij de werksituatie;
- Is het ankerpunt geschikt;
- Is er voldoende vrije valruimte;
- Zijn harnas, lijn en koppelingen gecontroleerd;
- Is er nagedacht over redding na een val.
Kort en praktisch
Kies eerst de werkwijze, daarna het juiste type systeem, daarna het juiste harnas, en pas daarna de details zoals lengte, karabiners of accessoires. Anders koop je al snel iets dat op papier goed lijkt, maar in de praktijk niet lekker werkt.
Wil je direct verder kijken binnen het assortiment? Bekijk dan alle valbeveiliging.
Veelgestelde vragen over persoonlijke valbeveiliging
Wat is persoonlijke valbeveiliging precies?
Persoonlijke valbeveiliging is een systeem dat bestaat uit een harnas, een verbindingsmiddel en een ankerpunt. Het doel is om een val te stoppen of de gevolgen van een val te beperken.
Wat is het verschil tussen een valbeveiligingsharnas en een full body harnas?
Een antivalharnas is bedoeld voor valbeveiliging. Een uitgebreider full body harnas kan daarnaast extra punten hebben voor werkpositionering. Welk type je kiest, hangt af van de werkzaamheden die je uitvoert.
Hoe bereken je de valfactor?
De valfactor is in de basis de verhouding tussen de vrije val en de lengte van het systeem dat de val opvangt. In de praktijk is het vooral een hulpmiddel om te begrijpen waarom een ankerpunt boven je en weinig speling gunstiger zijn. Voor echte toepassing blijven de instructies van het gebruikte systeem leidend.
Hoeveel vrije valruimte heb ik nodig?
Dat hangt af van je systeem, de lengte van je leeflijn, de werking van je valdemper, de positie van je ankerpunt, je gewicht en de veiligheidsmarge. Reken dit dus niet op gevoel uit, maar kijk in de handleiding van het systeem dat je gebruikt.
Mag ik een antivalharnas gebruiken voor werkpositionering?
Niet automatisch. Werkpositionering en valbeveiliging zijn verschillende toepassingen. Gebruik voor werkpositionering alleen een systeem en bevestigingspunten die daar ook echt voor bedoeld zijn.
Wat zijn de A-punten op een harnas?
De A-punten zijn de bevestigingspunten die bedoeld zijn voor valbeveiliging. Afhankelijk van het harnas kunnen die op de borst, rug of beide zitten. Gebruik ze alleen voor de toepassing waarvoor ze zijn bedoeld.
Persoonlijke valbeveiliging nodig?
Wil je direct harnassen, leeflijnen of complete valbeveiliging bekijken? Dan kun je hieronder verder naar de meest relevante categorieën.