Gratis bezorgd vanaf € 75,- *
Rigging in de evenementenbranche
Stage Freaks heeft veel ervaring met rigging en werken op hoogte in de evenementenbranche. We leveren niet alleen materiaal en uitrusting, maar helpen ook met praktijkondersteuning, cursussen, keuringen en kennis. Op deze pagina lees je wat rigging is, wat een rigger doet en waar je in de praktijk op let.
Zo maak je meteen kennis met hoe rigging in de evenementenwereld werkt, van voorbereiding en puntlasten tot veiligheid op de werkvloer.
Direct naar
Wat is rigging?
Rigging is het aanbrengen, ophangen, verplaatsen of ondersteunen van audiovisuele apparatuur, trussen en decorelementen op hoogte. In de evenementenbranche is dat dagelijkse kost bij de op- en afbouw van shows, festivals, beurzen en theaterproducties.
Rigging wordt gebruikt om techniek en decor veilig en praktisch op de juiste plek te krijgen. Dat is niet alleen handig voor het eindbeeld, maar ook voor bereik, ruimte en veiligheid op de vloer.
- Geluidssystemen hebben zo meer bereik en worden minder snel geblokkeerd;
- Video en decor zijn beter zichtbaar wanneer ze op de juiste hoogte hangen;
- Met licht kun je op hoogte heel andere effecten maken dan vanaf de vloer;
- Apparatuur en decor staan minder in de weg op de grond;
- Je houdt beneden meer ruimte over voor routing, veiligheid en werkruimte.
Mooie verlichting aan trussen dankzij rigging.
Waarom rigging zoveel wordt gebruikt
Met rigging haal je techniek en decor van de vloer. Daardoor verbeter je zicht, bereik en werkruimte, terwijl de opbouw overzichtelijker en praktischer blijft.
Zoek je niet alleen uitleg, maar ook materialen voor de praktijk? Bekijk dan ons assortiment rigging materiaal.
Wat gaat er aan rigging vooraf?
Goede rigging begint ruim voor het eerste takelpunt wordt belast. Eerst moet duidelijk zijn wat er precies omhoog gaat, waar dat gebeurt en welke krachten daarbij komen kijken. Juist die voorbereiding maakt het verschil tussen snel werken en goed werken.
- Het is duidelijk welke objecten omhoog moeten en wat daarvan de afmetingen en gewichten zijn;
- Een riggingtekening laat zien waar de lasten komen te hangen;
- Gewicht, positie en soms ook oppervlakte spelen mee, bijvoorbeeld bij windbelasting;
- Deze informatie vormt de basis voor het puntlastenplan;
- Daarin staat waar, hoe en met welke middelen de lasten worden aangebracht;
- Ook dynamische factoren tijdens het hijsen en verplaatsen moeten worden meegenomen;
- Het puntlastenplan werkt door in de belasting van de constructie, zoals een podiumdak, hal of overkapping;
- De plannen worden beoordeeld door de verantwoordelijke partij van de locatie of constructie;
- Pas na akkoord begint het daadwerkelijke riggingwerk;
- Wijzigt de opzet tussendoor, dan moet die wijziging opnieuw worden beoordeeld.
Voorbeeld van een riggingtekening.
Theatertrekken, puntlasten en lijnlasten
Grotere theaters hebben vaak indrukwekkende hijsinstallaties boven het podium: theatertrekken. Dat zijn lange metalen buizen of trekken die over de breedte van de stage hangen en geschikt zijn voor zowel puntlasten als lijnlasten.
Belasting op één plek
Bij een puntlast wordt een constructiedeel op een relatief klein vlak belast. Denk aan een spot, motor of ander object dat op één specifiek punt hangt.
Belasting verdeeld over een lengte
Bij een lijnlast is het belaste vlak veel langer. Een horizontaal getakelde truss is daar een bekend voorbeeld van. Meerdere vergelijkbare puntlasten kunnen samen ook een lijnlast vormen.
Voor de voorbereiding en beoordeling van de belasting maakt het veel uit of je met puntlasten of lijnlasten werkt. Dat heeft direct invloed op de keuze van middelen, de verdeling van krachten en de beoordeling van de constructie.
Theatertrekken omlaag.
Veilig werken op hoogte
Bij rigging werk je vaak op hoogte. Dat gebeurt meestal vanuit een hoogwerker of klimmend in de constructie. In beide situaties is veilig werken de basis, niet iets wat je er later nog even bij doet.
- Werk je op hoogte, dan gebruik je geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen;
- Welke PBM je nodig hebt, hangt af van de situatie, werkwijze en risico’s;
- Op sommige locaties zijn al collectieve voorzieningen aanwezig, zoals hekwerken, steigers of vaste looproutes;
- In de evenementenbranche zie je ook vaak catwalks, bruggen en andere verhoogde werkplekken;
- Veiligheid gaat niet alleen over klimmen, maar ook over positionering, bereikbaarheid en werkdiscipline.
Wil je meer weten over beschermingsmiddelen die hierbij komen kijken? Bekijk dan ook onze pagina met PBM.
Twee catwalks op hoogte.
Wat doet een rigger?
De betekenis van een rigger is simpel gezegd: iemand die verantwoordelijk is voor het veilig voorbereiden, aanbrengen of begeleiden van lasten en constructies op hoogte. In de praktijk bestaan daarin meerdere rollen.
Rigger werkvoorbereider
Deze rol houdt zich bezig met de technische voorbereiding, zoals de riggingtekening en de belastingplannen. Daarbij is afstemming met constructeurs en andere verantwoordelijken essentieel.
Rigger projectleider
De projectleider bewaakt de uitvoering van de rigging binnen een productie en overziet de constructieve en praktische kant van het werk.
Klimmend rigger
De klimmend rigger werkt vooral op hoogte en weet hoe een last correct wordt aangeslagen en veilig wordt verwerkt in de constructie.
Grondrigger
De grondrigger werkt vooral beneden en zorgt onder andere voor het correct samenstellen van hijsmiddelen, de voorbereiding op de vloer en een veilige werkplek.
Rigging leer je niet alleen uit een boek
Rigging is praktijkwerk. Daarom is theorie belangrijk, maar ervaring, instructie en herhaling net zo goed. Wil je hiermee aan de slag of je kennis uitbreiden, bekijk dan onze cursus rigging.
Omstanders bij rigging
Bij rigging draait veiligheid niet alleen om de rigger zelf. Ook iedereen rondom de werkplek moet rekening houden met de werkzaamheden.
- De werkplek moet zoveel mogelijk vrij zijn van onbevoegden en obstakels;
- Afzetting, communicatie en overzicht op de vloer zijn belangrijk;
- Medewerkers op het terrein dragen waar nodig een veiligheidshelm en veiligheidsschoenen;
- Ook bezoekers of derden op een actieve werkplek moeten soms passende bescherming dragen.
Hijsen tijdens een evenement
Soms worden artiesten, objecten of complete trussconstructies tijdens een evenement gehesen of verplaatst. Dat vraagt om extra voorbereiding, duidelijke werkafspraken en materiaal dat voor deze toepassing geschikt is.
- De gebruikte apparatuur en middelen moeten passen bij de toepassing;
- De betrokken medewerkers moeten hiervoor zijn opgeleid;
- De uitvoering moet vooraf worden voorbereid en waar nodig gerepeteerd;
- Risico’s, verantwoordelijkheden en werkafspraken moeten duidelijk zijn vastgelegd.
Juist bij dit soort werkzaamheden wil je geen gedoe met improvisatie op het laatste moment. Voorbereiding en discipline zijn hier minstens zo belangrijk als het materiaal zelf.
Steigerbouw, podia en constructies
Rigging staat niet op zichzelf. In de evenementenbranche heb je ook te maken met podia, overkappingen, torens, vloeren, trappen, bruggen en andere tijdelijke constructies. De manier waarop die zijn opgebouwd en belast, is direct van invloed op wat er mogelijk is.
Gebruikelijke constructies in de evenementenwereld
- Podia, vloeren en draaiplateaus;
- Opgehangen constructies zoals platforms;
- Torens;
- Trappen, liften en bruggen.
Podia in de praktijk
- Podia hebben vaak een overkapping met zeildoek of andere bekleding;
- Windbelasting speelt daarbij een belangrijke rol;
- Windverbanden en schoren houden de constructie stijf;
- De rand van een podium wordt vaak afgewerkt met doek, ook wel afrok genoemd;
- Een podiumvloer kan worden afgewerkt met marley, bijvoorbeeld voor dansproducties.
Een windverband tussen twee kolommen.
Veelgestelde vragen over rigging
Wat is rigging precies?
Rigging is het veilig ophangen, ondersteunen, verplaatsen of positioneren van techniek en decor op hoogte. In de evenementenbranche gaat het vaak om trussen, licht, audio, video en andere productiedelen.
Wat betekent rigger?
Een rigger is iemand die zich bezighoudt met de voorbereiding, opbouw of uitvoering van lasten en constructies op hoogte. Afhankelijk van de rol kan dat gaan om voorbereiding, coördinatie, vloerwerk of klimmend werk.
Heb je voor rigging altijd een plan nodig?
Bij professioneel riggingwerk is voorbereiding essentieel. Welke documenten en beoordelingen precies nodig zijn, hangt af van de locatie, constructie en productie, maar zonder goede voorbereiding ga je vroeg of laat problemen krijgen.
Welke PBM gebruik je bij rigging?
Dat hangt af van de situatie. Denk aan middelen voor werken op hoogte, hoofdbescherming en andere persoonlijke beschermingsmiddelen die passen bij de werkzaamheden. Meer daarover lees je op onze PBM-pagina.
Kan ik rigging leren via een cursus?
Ja. Juist omdat rigging praktijkwerk is, is een combinatie van theorie en praktijk erg waardevol. Wil je daar meer over weten, bekijk dan onze cursus rigging.
Meer weten over rigging of direct aan de slag?
Zoek je materiaal voor de praktijk of wil je je verder verdiepen in het vak? Bekijk dan ons assortiment rigging materiaal of lees meer over onze cursus rigging.