Gratis bezorgd vanaf € 75,- *
Vallen met een harnas
Een harnas kan je leven redden bij een val, maar daarna ben je er nog niet. Wie na een val stil in een harnas blijft hangen, loopt risico op ernstige klachten door verminderde doorbloeding. Daarom is een snelle redding altijd belangrijk. Op deze pagina lees je waar je op let als je zelf valt, wat een collega moet doen en waarom een reddingsplan geen bijzaak is.
Direct naar
Wat gebeurt er na een val in een harnas?
Een harnas beschermt je tegen de directe gevolgen van een val, maar het lost niet alles op. De valafstand, de werking van je valdemper, de vrije ruimte onder je en de kans dat je ergens tegenaan slaat blijven allemaal belangrijk. Ook na een goed opgevangen val kan er dus nog steeds een gevaarlijke situatie ontstaan.
De belangrijkste boodschap
Als je na een val stil in je harnas blijft hangen, moet je zo snel mogelijk bevrijd worden. Een valbeveiligingssysteem is daarom pas echt compleet als er ook is nagedacht over redding.
Suspension trauma / hangtrauma
Na een val kun je rechtop in je harnas blijven hangen. Als je daarbij weinig beweegt, kan de bloedsomloop in je benen verslechteren. Dat wordt vaak suspension trauma of hangtrauma genoemd. In de praktijk gaat het vooral om het risico van onbeweeglijk en rechtop blijven hangen in een harnas.
Hoe snel iemand klachten krijgt, verschilt per persoon en per situatie. Factoren zoals uitputting, pijn, kou, letsel, stress en bewustzijn spelen daarbij mee. Daarom moet je niet denken: we hebben nog wel even. Juist dan telt elke minuut.
- Duizeligheid, misselijkheid en zweten kunnen eerste signalen zijn;
- Ook bleek zien, benauwdheid, tintelingen of sufheid kunnen optreden;
- Bij langer onbeweeglijk hangen neemt het risico op bewustzijnsverlies toe.
Een voetlus kan helpen om de druk tijdelijk te verlichten terwijl hulp onderweg is.
Hoe lang kun je in een harnas hangen?
Daar is geen vaste veilige tijd voor. De ene persoon krijgt sneller klachten dan de andere. Ga er dus nooit van uit dat iemand rustig kan blijven hangen tot het uitkomt. Zorg dat een redding direct op gang komt.
Wat kun je zelf doen als je valt?
Kun je nog bewegen en ben je aanspreekbaar? Probeer dan de druk op je benen te verminderen en jezelf zo actief mogelijk te houden totdat je gered wordt. Dat vervangt geen redding, maar kan wel helpen om tijd te winnen.
- Sla direct alarm als dat kan;
- Gebruik een trauma strap of voetlus als je die hebt, bijvoorbeeld de Skypro Trauma Relief Strap;
- Probeer afwisselend op je benen te steunen in de voetlus;
- Blijf je benen, voeten en tenen zo goed mogelijk bewegen;
- Probeer jezelf af te zetten tegen een constructie als dat veilig kan;
- Blijf rustig ademen en houd contact met collega’s of hulpverleners.
Let op met bevestigingspunten
Welk inbind- of bevestigingspunt je gebruikt, hangt af van het systeem en de toepassing. Volg daarom altijd de handleiding van je harnas en het fall arrest-systeem. Niet ieder voorpunt is bedoeld voor dezelfde vorm van valbeveiliging.
Een collega helpen na een val met een harnas
Zie je iemand hangen? Dan moet je snel handelen, maar wel gecontroleerd. Een redding uitvoeren zonder plan is vragen om meer problemen. Gebruik dus de middelen en training die voor jullie situatie bedoeld zijn.
- Ga direct in actie en sla alarm volgens jullie reddingsplan;
- Houd contact met het slachtoffer en probeer hem of haar rustig en wakker te houden;
- Controleer of de persoon nog reageert en vrij kan ademen;
- Laat het slachtoffer, als dat nog kan, de benen bewegen of in een voetlus staan;
- Breng het slachtoffer zo snel mogelijk veilig naar een platform of naar de grond;
- Laat een redding alleen uitvoeren door mensen die hiervoor zijn opgeleid en uitgerust;
- Schakel altijd professionele medische hulp in bij een val of langere hangtijd.
Redding moet vooraf geregeld zijn
Alleen een harnas en leeflijn meenemen is niet genoeg. Wie op hoogte werkt, moet vooraf weten hoe iemand na een val snel gered wordt. Wil je meer lezen over wat er na een val kan gebeuren? Bekijk dan ook onze blog De gevolgen van een val in een veiligheidsharnas. Heb je dat nog niet goed geregeld? Bekijk dan onze oplossingen voor redding op hoogte.
Wat doe je na de redding?
Na de bevrijding ben je er niet automatisch. Iemand kan nog steeds klachten krijgen van de val zelf, van de ophanging of van ander letsel. Neem een val in een harnas daarom altijd serieus.
- Laat het slachtoffer niet meteen zomaar opstaan en weer doorwerken;
- Volg de instructies van BHV, EHBO en ambulancepersoneel;
- Houd rekening met letsel door de val, het hangen of het raken van objecten;
- Laat de persoon altijd medisch beoordelen, ook als het in eerste instantie mee lijkt te vallen.
Niet bagatelliseren
Iemand kan na een val aanspreekbaar lijken en toch medische klachten ontwikkelen. Doe dus niet alsof het alleen om “even hangen” ging. Na een val in een harnas hoort nazorg erbij.
De valfactor
Hoe langer je vrije val, hoe groter de krachten op je lichaam en je materiaal. Daarom wil je in de praktijk altijd zo min mogelijk speling in je systeem. De valfactor helpt om dat te begrijpen: hoe ongunstiger de verhouding tussen vallengte en lijnlengte, hoe zwaarder de val uitpakt.
Werk daarom altijd met een passend systeem, de juiste ankerpunten en voldoende vrije ruimte onder je. Meer weten over geschikte sets? Bekijk dan onze leeflijnen en valdempers.
Beperk waar mogelijk de vrije val en houd je systeem zo gunstig mogelijk.
Veelgestelde vragen over vallen met een harnas
Wat is suspension trauma precies?
Dat is de benaming voor de gevaarlijke situatie die kan ontstaan als iemand na een val onbeweeglijk rechtop in een harnas blijft hangen. De bloedsomloop kan dan verslechteren en klachten kunnen snel toenemen.
Hoe lang kun je veilig in een harnas hangen?
Daar is geen vaste veilige tijd voor. Dat verschilt per persoon en per situatie. Daarom moet een redding altijd zo snel mogelijk plaatsvinden.
Helpt een trauma strap of voetlus?
Ja, dat kan helpen om tijdelijk druk van de benen te halen terwijl hulp onderweg is. Het is geen vervanging voor redding, maar wel een nuttige aanvulling. Bekijk bijvoorbeeld de Skypro Trauma Relief Strap.
Moet je na een val altijd medisch gecontroleerd worden?
Ja, dat is verstandig. Ook als iemand zich nog redelijk voelt, kunnen er alsnog klachten of letsels aanwezig zijn door de val, het hangen of de impact.
Is alleen een harnas genoeg?
Nee. Je hebt ook een passend valbeveiligingssysteem, goede ankerpunten, voldoende vrije ruimte én een reddingsplan nodig. Zonder redding is je valbeveiliging niet compleet.
Je valbeveiliging compleet maken?
Werk je met harnassen, dan zijn goede leeflijnen, valdempers en reddingsmiddelen geen luxe. Bekijk direct onze leeflijnen en valdempers, de trauma relief strap of onze oplossingen voor redding op hoogte.