Rigging

Waar gebruik je riggingmateriaal voor?

Riggingmateriaal gebruik je voor hijswerk, ophanging en borging. Het materiaal moet de krachten in een opstelling goed doorgeven, zonder dat onderdelen scheef trekken, klemmen of verkeerd belast worden. Daarom kijk je niet alleen naar het losse onderdeel, maar ook naar de montageplek en de richting waarin het wordt belast.

Bij rigging draait het niet om één los product. Het is juist de combinatie die moet kloppen. Een strop, shackle, safety kabel of complete set kan op zichzelf prima zijn, maar de verbinding moet als geheel goed uitkomen.

Riggingmateriaal wordt vooral gebruikt wanneer deze punten belangrijk zijn:

• Hangende apparatuur netjes en controleerbaar bevestigen;
• Lasten aanslaan bij hijswerk of tijdelijke constructies;
• Onderdelen verbinden met passend sluitmateriaal;
• Extra borging aanbrengen bij apparatuur boven de vloer;
• Materiaal overzichtelijk voorbereiden voor werk op locatie.

Toepassing in de evenementenbranche

In de evenementenbranche komt rigging vooral terug boven en rond het podium. Truss moet goed worden aangeslagen. Apparatuur moet netjes hangen. Decor en tijdelijke constructies vragen om verbindingen die passen bij de belasting en de plek waar ze worden gebruikt.

Het werk gebeurt op locatie. Vandaag bouw je in een theater, morgen op een beursvloer en daarna op een festivalterrein. Dan heb je onderdelen nodig die snel inzetbaar zijn, maar ook duidelijk te controleren blijven.

Voor riggers, lichttechnici, stagehands en productieteams telt vooral dat materiaal past bij de manier van bouwen. Een ophangpunt boven een podium vraagt iets anders dan een kleine borging aan een armatuur. Werk in een theatergrid is weer anders dan tijdelijk werk in een tentconstructie.

Ook overzicht speelt mee. Riggingmateriaal ligt vaak in cases, tassen of bakken en wordt door meerdere mensen gebruikt. Duidelijke maten, leesbare labels en vaste sets maken het werk rustiger. Niet omdat de klus langzaam gaat, maar omdat niemand hoeft te raden wat hij in handen heeft.

Welke riggingmaterialen heb je nodig?

Welke materialen je nodig hebt, hangt af van de klus. Een last aanslaan is iets anders dan een lamp borgen. Een verbinding maken vraagt weer om andere onderdelen dan het bereiken van een werkpunt.

Een goede voorbereiding begint met de vraag wat het materiaal moet doen. Draagt het gewicht? Maakt het de verbinding? Dient het als tweede beveiliging? Daarna kijk je naar werklast, lengte, maatvoering en uitvoering.

Voor veel riggingklussen kom je uit bij deze groepen:

• Complete sets voor terugkerende toepassingen en vaste crew-uitrusting;
• Steels en softsteels voor sterke verbindingen rond hijspunten;
• Rondstroppen voor soepel aanslaan en materiaalvriendelijk hijswerk;
• Shackles voor losneembare verbindingen in hijsopstellingen;
• Safety kabels als tweede borging bij hangende apparatuur;
• Ladders en hulpmateriaal voor kort werk op hoogte.

Complete sets voor overzicht in je riggingcase

Complete sets zijn handig wanneer bepaalde materialen vaak samen worden gebruikt. Je hoeft dan minder losse onderdelen bij elkaar te halen en kunt de inhoud sneller controleren. Dat werkt prettig bij teams die vaker dezelfde soort opbouw doen.

Een set moet wel aansluiten op de praktijk. Veel onderdelen in één bundel maken een set niet automatisch beter. De waarde zit in een samenstelling die logisch is voor jouw werk. De maten moeten kloppen. De uitvoeringen moeten gebruikt worden. Anders wordt een set alsnog een bak met spullen.

Complete sets helpen vooral bij:

• Voorbereiden van terugkerende riggingklussen;
• Vaste basisuitrusting voor crew of techniek;
• Sneller zien wat compleet is na afbouw;
• Netter opbergen van klein riggingmateriaal;
• Vervangen van losse zoekbakken door een vaste indeling.

Steels, softsteels en rondstroppen

Steels, softsteels en rondstroppen worden gebruikt bij het aanslaan en ophangen van lasten. Ze vormen de verbinding tussen het hijspunt en de last. De uitvoering bepaalt hoe prettig het materiaal werkt en waar het goed tot zijn recht komt.

Een steel is robuust en direct herkenbaar als staalkabelstrop. Een softsteel heeft een stalen kern met een mantel. Daardoor werkt hij prettiger bij zichtwerk en rond truss. Een rondstrop is lichter en soepeler. Dat is handig wanneer materiaal netjes moet blijven en makkelijk moet worden aangeslagen.

Let bij deze materialen vooral op:

• WLL die past bij de toepassing;
• Lengte die goed uitkomt bij het hijspunt;
• Materiaal dat past bij de last en omgeving;
• Bescherming tegen scherpe randen waar dat nodig is;
• Leesbare labels voor controle tijdens voorbereiding en gebruik.

Shackles en verbindingsmateriaal

Shackles worden gebruikt om onderdelen in een riggingopstelling met elkaar te verbinden. Ze moeten passen bij het hijsmateriaal en bij de richting waarin de kracht loopt. Een shackle die scheef ligt, klemt of net niet lekker sluit, hoort niet gedachteloos in de rig.

Bij de keuze let je op vorm, maat, pin en belastbaarheid. Een harpsluiting geeft meer ruimte in de boog. Een D-sluiting past vooral bij rechte belasting. De juiste uitvoering hangt dus af van wat je aansluit en hoe het onderdeel belast wordt.

Controleer bij verbindingsmateriaal altijd:

• Markeringen zoals WLL en maat;
• Pin of sluiting die volledig sluit;
• Vrije ligging van strop, kabel of ander onderdeel;
• Geen zichtbare vervorming of beschadiging;
• Combinatie met het andere riggingmateriaal.

Safety kabels voor hangende apparatuur

Safety kabels gebruik je als tweede beveiliging bij apparatuur die hangt. De gewone bevestiging blijft de hoofdophanging. De safety is bedoeld als back-up wanneer er iets misgaat met de primaire bevestiging.

Bij armaturen, kleine speakers en technische accessoires wil je dat de safety snel goed te plaatsen is. De kabel moet lang genoeg zijn om netjes te bevestigen, maar niet onnodig veel valweg geven. Ook de sluiting moet passen bij het apparaat en het borgpunt.

Voor safety kabels zijn vooral deze punten belangrijk:

• Werklast die past bij het object;
• Lengte die klopt met het bevestigingspunt;
• Sluiting die volledig dicht kan;
• Markering of certificering wanneer de toepassing daarom vraagt;
• Controle op knikken, rafels, lussen en persingen.

Ladders en toegang tot werkpunten

Niet elk riggingwerk gaat alleen over het materiaal dat uiteindelijk blijft hangen. Soms moet je eerst bij een werkpunt komen om iets te monteren, te controleren of los te halen. Daarvoor kan een ladder of ander hulpmiddel nodig zijn.

Een ladder past vooral bij kort werk op hoogte. Denk aan het plaatsen van een safety, het nalopen van een bevestiging of het afstellen van een klein onderdeel. Moet je lang op dezelfde hoogte werken, dan is ander werkmaterieel vaak logischer.

Bij ladders rond riggingwerk let je op:

• Werkhoogte zonder ver reiken;
• Stabiele plaatsing op de ondergrond;
• Type ladder dat past bij de ruimte;
• Belastbaarheid inclusief gereedschap;
• Controle van voeten, sporten en vergrendelingen.

Waar let je op bij het samenstellen van riggingmateriaal?

Riggingmateriaal stel je samen vanuit de klus. Begin niet bij wat er toevallig nog in de kist ligt. Kijk eerst naar de last. Daarna naar het bevestigingspunt. Vervolgens naar de omgeving waarin het materiaal gebruikt wordt.

Daarna controleer je of alle onderdelen samen passen. Een strop moet goed liggen in de shackle. Een safety moet een geschikt borgpunt bereiken. Een complete set moet onderdelen bevatten die binnen dezelfde toepassing logisch samenwerken.

Gebruik deze punten als praktische controle:

• Werklast past bij het gewicht en de toepassing;
• Lengte en maatvoering komen goed uit op locatie;
• Onderdelen sluiten op elkaar aan zonder wringen;
• Labels en markeringen zijn leesbaar;
• Beschadigd of twijfelachtig materiaal blijft apart.

Riggingmateriaal controleren en organiseren

Riggingmateriaal krijgt op locatie veel te verduren. Het gaat uit cases, ligt op vloeren en wordt tussen ander technisch materiaal gebruikt. Buiten komen daar vocht, zand en ruwe ondergronden bij. Daarom hoort controle gewoon bij het werk.

Kijk voor gebruik naar labels, sluitingen, mantels, kabels, vervorming en slijtage. Twijfel je, dan gaat het onderdeel niet mee omhoog. Want in rigging is duidelijkheid prettiger dan discussie.

Ook de indeling van je materiaal maakt verschil. Sorteer op type, lengte, werklast of toepassing. Zo ziet de crew sneller wat beschikbaar is en blijft de voorraad beter bruikbaar tussen producties door.

Riggingmateriaal voor eventcrew en festivalbouw

Goed riggingmateriaal helpt je gecontroleerd werken bij opbouw, afbouw en technische voorbereiding. Door te letten op toepassing, WLL, maatvoering, zichtbaarheid en controle stel je materiaal samen dat past bij jouw manier van werken. Zo blijft je riggingcase overzichtelijk en voorkom je geïmproviseerde oplossingen op locatie. Twijfel je over de juiste combinatie van riggingmateriaal voor jouw productie of crew? Neem dan contact met ons op.