Klimgordels en harnassen

Klimgordels en harnassen voor werken op hoogte

Bij werken op hoogte is het harnas de basis van je persoonlijke uitrusting. Het bepaalt hoe je jezelf verbindt, hoe je je positie houdt en hoeveel steun je krijgt tijdens het werk. Daarom kies je een harnas niet alleen op maat, maar vooral op toepassing.

Een full body harnas is geschikt wanneer meerdere functies samenkomen. Je gebruikt het voor valbeveiliging en werkpositionering, vaak in situaties waarin je moet verplaatsen, reiken of tijdelijk hangen. Dat vraagt om goede inbindpunten, genoeg verstelruimte en banden die hun werk doen zonder steeds in de weg te zitten.

Voor een goede keuze kijk je in ieder geval naar:

• De toepassing: valbeveiliging, werkpositionering of hangend werken;
• De inbindpunten die je nodig hebt;
• De pasvorm en verstelbaarheid van het harnas;
• Het comfort bij jouw manier van werken;
• De combinatie met touw, leeflijn, positioneringslijn of accessoires.

Full body harnassen voor meer mogelijkheden

Een full body harnas gebruik je wanneer je meer nodig hebt dan alleen steun rond je heupen. Het harnas loopt over schouders, borst, middel en benen. Daardoor wordt je lichaam beter ondersteund wanneer je werkt, leunt of tijdelijk hangt.

Bij technisch werk op hoogte geeft dat meer controle. Je kunt jezelf beter plaatsen ten opzichte van de constructie en je houdt je handen vrijer voor het werk. Dat is prettig bij montage, rigging, trusswerk, inspectie of werk aan moeilijk bereikbare punten.

Een full body harnas past goed wanneer je:

• Valbeveiliging wilt combineren met werkpositionering;
• Regelmatig op hoogte werkt;
• Meer steun nodig hebt dan een zitgordel alleen geeft;
• Met touwsystemen of positioneringslijnen werkt;
• Comfort belangrijk vindt bij langer of vaker gebruik.

Toepassing in de evenementenbranche

Bij eventwerk gebruik je klimgordels en full body harnassen vooral wanneer je op hoogte moet werken aan tijdelijke constructies. Denk aan riggingpunten bereiken, lampen stellen in een trussgrid, doeken of banners bevestigen, kabels nalopen boven een podium of onderdelen monteren waar je niet recht voor kunt staan. Je moet jezelf beveiligen, maar ook zo kunnen positioneren dat je je werk netjes kunt uitvoeren.

Dat speelt vooral bij opbouw, afbouw en technische service op locatie. Je werkt tussen staal, truss, takels, bekabeling en decor. Dan wil je een harnas dat je beweging niet blokkeert, maar wel genoeg steun geeft wanneer je moet leunen, reiken of tijdelijk hangen. Een zitje of comfortaccessoire kan daarbij verschil maken wanneer het werk langer duurt dan een snelle controle.

Bij eventwerk let je vooral op:

• Valbeveiliging bij werken in truss, Layher of podiumconstructies;
• Werkpositionering wanneer je beide handen nodig hebt;
• Comfort bij tijdelijk hangen, leunen of wachten in het harnas;
• Voldoende bewegingsvrijheid bij bukken, reiken en verplaatsen;
• Materiaallussen voor klein materiaal, zonder die als zekering te gebruiken.

Inbindpunten op een harnas

De inbindpunten bepalen waarvoor je het harnas kunt gebruiken. Elk punt heeft zijn eigen functie. Een punt voor valbeveiliging gebruik je niet op dezelfde manier als een punt voor positionering. Dat onderscheid is belangrijk, want de krachten en lichaamshouding zijn per toepassing anders.

De inbindpunten voor valbeveiliging zijn de A-punten. Die zitten op borst en rug. Werkpositionering gebeurt via andere punten, bij de buik en aan de zijkant van de heupen. Laterale punten aan de zijkant gebruik je samen. Materiaallussen zijn alleen bedoeld voor materiaal.

Houd het onderscheid scherp:

• Borstpunt (sternaal) voor valbeveiliging aan de voorkant;
• Rugpunt (dorsaal) voor valbeveiliging aan de achterkant;
• Buikpunt (ventraal) punt voor bepaalde touw- en positioneringstoepassingen;
• Laterale punten voor werkpositionering aan beide heupen;
• Materiaallussen alleen voor materiaal, niet voor persoonlijke zekering.

Borstpunt of rugpunt bij valbeveiliging

Het borstpunt heeft als voordeel dat je na een val vaak nog iets kunt doen. Je hangt niet meteen met je gezicht naar beneden en kunt soms nog helpen bij communicatie of redding. Bij veel toepassingen is dat prettig en praktisch.

Het rugpunt kan handiger zijn wanneer een lijn aan de voorkant in de weg zit. Denk aan werk waarbij je voor je lichaam gereedschap gebruikt of dicht op materiaal staat. Een lijn aan de rugzijde blijft dan beter uit je werkgebied. Ook bij een back-uplijn kan het rugpunt een logische keuze zijn, afhankelijk van het systeem.

Welke keuze goed is, hangt af van je werk:

• Borstpunt wanneer zicht en communicatie na een val belangrijk zijn;
• Rugpunt wanneer de lijn voor je lichaam in de weg zit;
• Altijd een A-punt gebruiken voor valbeveiliging;
• Nooit positioneringspunten gebruiken om een val op te vangen;
• Altijd de handleiding van harnas en gekoppeld systeem volgen.

Werkpositionering met een harnas

Bij werkpositionering gebruik je het harnas om jezelf stabieler ten opzichte van je werkplek te plaatsen. Je hangt dan niet zomaar los in je materiaal, maar zet je positie bewust vast. Dat geeft rust wanneer je beide handen nodig hebt voor montage, afstellen of controle.

Een positioneringslijn kan daarbij helpen. Je stelt de lengte af op je werkpositie en houdt jezelf dichter bij de constructie. Dat werkt prettig bij truss, masten, tijdelijke staalconstructies en plekken waar je niet steeds goed kunt staan.

Werkpositionering vraagt om de juiste combinatie:

• Een harnas met geschikte positioneringspunten;
• Een lijn die goed verstelbaar is;
• Een bevestigingspunt dat past bij de toepassing;
• Voldoende ruimte om te werken zonder slappe lijn;
• Een werkwijze waarbij je systeem overzichtelijk blijft.

Zitgordels

Een zitgordel geeft steun rond heupen en benen. Dat is prettig bij positionering, touwtechniek of werkzaamheden waarbij je vooral vanuit een zitpositie werkt. De steun zit lager op het lichaam dan bij een full body harnas. Daardoor voelt een zitgordel vaak vrijer, maar hij heeft ook een beperktere functie.

Bij boomverzorging, touwtechniek en bepaalde reddings- of positioneringstoepassingen kan een zitgordel heel praktisch zijn. Voor eventwerk is hij vooral interessant wanneer je gecontroleerd wilt hangen of positioneren binnen een systeem dat daarvoor is ingericht. Een zitgordel is op zichzelf geen valbeveiliging. Is er valgevaar, dan heb je aanvullende valbeveiliging nodig die past bij de toepassing.

Een zitgordel is vooral interessant wanneer:

• Je veel steun rond heupen en benen nodig hebt;
• Je vanuit een zittende houding werkt;
• Je een compacte gordel zoekt voor specifieke werkzaamheden;
• Je veel bewegingsvrijheid rond schouders en bovenlichaam wilt;
• De gordel past binnen het systeem waarmee je werkt.

Borstgordels en combinaties

Met een geschikte borstgordel kan een zitgordel in bepaalde systemen worden uitgebreid. Daarmee verandert de verdeling over je lichaam en krijg je extra aansluitmogelijkheden. Dat kan handig zijn wanneer je meer steun of een andere houding nodig hebt dan een zitgordel alleen geeft.

Controleer altijd of de combinatie daarvoor bedoeld is. Losse onderdelen kunnen er passend uitzien, maar dat betekent niet dat ze samen als systeem gebruikt mogen worden. Bij harnassen en gordels is “het past aan elkaar” niet hetzelfde als “het hoort bij elkaar”.

Let bij combinaties vooral op:

• Compatibiliteit tussen zitgordel en borstgordel;
• De toegestane toepassing volgens de handleiding;
• De manier waarop de krachten over het lichaam worden verdeeld;
• De juiste afstelling van schouderbanden en gordel;
• Controle van alle sluitingen en verbindingen voor gebruik.

Comfort, pasvorm en gespen

Een harnas moet strak genoeg zitten om zijn werk te doen, maar niet zo strak dat je er gek van wordt. Banden mogen niet snijden, gespen moeten goed sluiten en het harnas moet op zijn plek blijven wanneer je beweegt. Dat merk je vooral bij bukken, draaien, reiken en werken vanuit een lastige houding.

Polstering kan veel verschil maken. Zachte schouderbanden, een bredere heupband en stevige beenlussen maken een harnas prettiger wanneer je het vaker draagt. Bij kort gebruik is een eenvoudiger model soms genoeg. Bij terugkerend werk op hoogte betaalt comfort zich snel terug.

Let bij pasvorm en comfort op:

• Maatbereik dat past bij de gebruiker;
• Verstelbaarheid bij werkkleding of jas;
• Gespen die snel en duidelijk sluiten;
• Beenlussen die niet snijden bij hangen of leunen;
• Schouderbanden die niet steeds verschuiven;
• Voldoende steun zonder je beweging vast te zetten.

Zitjes en comfortaccessoires

Een zitje kan veel verschil maken wanneer je langer hangt of regelmatig vanuit een hangende positie werkt. Je verdeelt je gewicht beter en voorkomt dat alle druk op beenlussen of heupband komt. Dat werkt rustiger en geeft meer controle tijdens nauwkeurig werk.

Ook beschermhoezen, schouderstukken en andere comfortaccessoires kunnen handig zijn. Ze maken het harnas niet automatisch geschikt voor een andere toepassing, maar kunnen het gebruik wel prettiger en netter maken. Zeker bij herhaald gebruik merk je dat snel.

Accessoires voor comfort zijn handig bij:

• Langer hangend werken;
• Extra steun onder het zitvlak;
• Bescherming van banden tegen slijtage;
• Beter verdelen van gewicht;
• Netter opbergen of beschermen van onderdelen.

Verbindingsbruggen, shackles en materiaallussen

Bij zitgordels en harnassen kom je ook onderdelen tegen zoals verbindingsbruggen, shackles en materiaallussen. Die lijken klein, maar ze bepalen vaak hoe prettig en overzichtelijk je systeem werkt. Een verbindingsbrug kan bijvoorbeeld invloed hebben op je bewegingsvrijheid en positie.

Materiaallussen zijn bedoeld voor hulpmiddelen en klein materiaal. Gebruik ze niet als persoonlijk inbindpunt. Dat klinkt logisch, maar op locatie worden lussen soms te makkelijk door elkaar gehaald. Kijk dus altijd naar de markering, de handleiding en de functie van het onderdeel.

Let bij dit soort onderdelen op:

• Waarvoor het onderdeel bedoeld is;
• Of het past bij jouw gordel of harnas;
• De toegestane belasting en toepassing;
• Slijtage door beweging, vuil of scherpe randen;
• Correcte montage volgens de instructies.

Welke apparatuur gebruik je met een harnas?

Een harnas gebruik je altijd samen met andere onderdelen. Welke dat zijn, hangt af van je systeem. Voor valbeveiliging kan dat een leeflijn met valdemper zijn, een valstopapparaat of een meelopende valbeveiliger op touw. Voor positionering gebruik je vaak een verstelbare lijn.

Werk je hangend, dan wordt de samenstelling belangrijker. Je wilt steun, controle en een duidelijke back-up volgens de werkwijze die bij jouw toepassing hoort. Een goed harnas maakt veel mogelijk, maar het neemt de noodzaak van kennis en controle niet weg.

Veelgebruikte combinaties zijn:

• Full body harnas met leeflijn en valdemper;
• Full body harnas met meelopende valbeveiliger op touw;
• Full body harnas met positioneringslijn;
• Zitgordel met passende touwtechniek;
• Afdaalapparaat of stijgklem met geschikt touw;
• Zitje of comfortaccessoire bij hangend werken.

Controle en onderhoud

Een harnas krijgt veel te verduren. Het ligt in tassen, schuurt langs constructies, komt in aanraking met stof, vocht en soms scherpe randen. Controle voor gebruik hoort er dus gewoon bij. Niet alleen omdat het moet, maar omdat je kleine schade liever beneden ziet dan bovenin de constructie.

Kijk niet alleen naar de banden. Gespen, stiksels, inbindpunten en labels zijn net zo belangrijk. Is een label niet meer leesbaar, dan mis je informatie die nodig kan zijn voor controle en gebruik. Berg je harnas schoon en droog op, weg van chemische middelen en scherpe materialen.

Controleer voor gebruik onder meer:

• Bandmateriaal op sneden, rafels en slijtage;
• Stiksels op losse of beschadigde delen;
• Gespen op goede werking en vervorming;
• Inbindpunten op slijtage en beschadiging;
• Labels en markeringen op leesbaarheid;
• Accessoires op juiste montage en toegestane combinatie.

Klimgordels en harnassen voor eventcrew en festivalbouw

Met de juiste klimgordel of het juiste harnas werk je beter op hoogte. Je kiest niet alleen voor valbeveiliging, maar ook voor controle, comfort en een systeem dat past bij jouw manier van werken. Dat is belangrijk voor riggers, podiumtechnici, klimmers, festivalbouwers en andere crew die rond tijdelijke constructies werkt. Twijfel je over full body harnas, zitgordel, inbindpunten of accessoires? Neem dan contact met ons op.