Mobiele valbeveiliging

Waar gebruik je mobiele valbeveiliging voor?

Mobiele valbeveiliging gebruik je wanneer je gezekerd langs een lijn of touw beweegt. Het apparaat loopt mee zolang alles rustig gaat. Schiet je ineens weg, dan blokkeert het systeem. Zo heb je meer bewegingsruimte dan met een korte vaste lijn.

Dat is prettig wanneer je omhoog, omlaag of langs een traject werkt. Je hoeft niet steeds opnieuw aan te haken, maar blijft wel verbonden met je valbeveiliging. Het blijft wel een systeem: apparaat, touw, valdemper, harnas en ankerpunt moeten bij elkaar passen.

Mobiele valbeveiliging is vooral handig wanneer je:

• Meer bewegingsruimte nodig hebt dan met een korte leeflijn;
• Langs een vaste lijn of touw werkt;
• Verticaal beweegt tijdens het werk;
• Op tijdelijke locaties geen vaste installatie hebt;
• Een systeem zoekt dat meeloopt en bij een val blokkeert.

Toepassing in de evenementenbranche

Bij eventwerk kan mobiele valbeveiliging handig zijn wanneer je tijdens opbouw, controle of afbouw langs een lijn moet bewegen. Je blijft dan gezekerd zonder steeds met een korte verbinding te moeten werken. Dat geeft meer vrijheid, vooral wanneer je werkplek niet op één vast punt blijft.

In een trussgrid, bij een podiumdak of rond een tijdelijke Layher-constructie verandert je positie vaak. Mobiele valbeveiliging kan dan helpen om de lijn netjes met je mee te laten lopen. Je voorkomt onnodige slack en houdt beter overzicht over je verbinding.

Bij events let je vooral op:

• Een systeem dat past bij tijdelijk werk op hoogte;
• Voldoende bewegingsvrijheid zonder losse lijn overal om je heen;
• Een apparaat dat geschikt is voor het gebruikte touw;
• Een ankerpunt dat hoog en sterk genoeg is;
• Controle van valruimte, lijnvoering en randen;
• Gebruikers die weten hoe het apparaat meeloopt en blokkeert.

Meelopende valbeveiliging op touw

Een meelopend valbeveiligingsapparaat beweegt over een geschikt touw. Tijdens normaal gebruik schuift het mee met je beweging. Bij een val of plotselinge ruk blokkeert het apparaat op het touw. Zo wordt de val gestopt voordat je verder naar beneden valt.

Het touw is hierbij geen willekeurig touw uit de kist. Diameter, type en staat van het touw moeten passen bij het apparaat. Sommige systemen werken alleen met specifieke touwdiameters. Andere hebben extra eisen voor gebruik, richting of combinatie met een valdemper.

Let bij een meelopend systeem op:

• Toegestane touwdiameter van het apparaat;
• Gebruik van het juiste type touw;
• Correcte richting van montage;
• Combinatie met een geschikte valdemper wanneer nodig;
• Vrije loop van het touw zonder knopen of scherpe randen;
• Controle of het apparaat goed blokkeert.

Mobiele valbeveiliging met lockfunctie

Sommige apparaten hebben een lockfunctie. Daarmee zet je het apparaat op een bepaald punt vast, zodat het niet verder met je meeloopt. Dat kan prettig zijn wanneer je tijdelijk op één plek werkt en geen extra lijn wilt laten ontstaan.

Gebruik die functie bewust. Een lockfunctie maakt het systeem niet ineens geschikt voor werkpositionering. Het blijft valbeveiliging. Wil je jezelf echt in een werkpositie houden, dan heb je materiaal nodig dat daarvoor bedoeld is.

Een lockfunctie kan praktisch zijn wanneer:

• Je tijdelijk op één plek werkt;
• Je de hoeveelheid losse lijn wilt beperken;
• Je voorkomt dat het apparaat ongewenst meeschuift;
• De handleiding deze werkwijze toestaat;
• Je daarna weer veilig kunt ontgrendelen en verder bewegen.

Valstopapparaten en valblokken

Naast meelopende apparaten zijn er ook valstopapparaten en valblokken. Een valblok werkt met een lijn die meeloopt en blokkeert bij een plotselinge beweging. Denk aan het principe van een autogordel: je kunt normaal bewegen, maar bij een ruk grijpt het systeem in.

Valblokken worden vaak gekozen wanneer er weinig valruimte is. Omdat de lijn snel blokkeert, kan de valafstand korter blijven dan bij een gewone leeflijn met valdemper. Dat werkt alleen goed wanneer het valblok op de juiste manier wordt gebruikt en de lijnvoering klopt.

Bij valblokken kijk je vooral naar:

• De lengte van de uitlopende lijn;
• Het maximale gebruikersgewicht;
• Toegestane werkrichting en lijnvoering;
• Gebruik boven het hoofd of bij afwijkende hoeken;
• Combinatie met harnas en ankerpunt;
• Vrije ruimte onder de werkplek.

Automatisch blokkeren bij een val

Mobiele valbeveiliging werkt doordat het apparaat normale beweging laat gebeuren, maar blokkeert bij een plotselinge valbeweging. Bij rustig bewegen loopt het systeem mee. Bij een schok of snelle ruk grijpt het apparaat in op de lijn, het touw of de band.

Daarvoor moet het apparaat vrij kunnen werken. Vuil, verkeerd gemonteerd touw, een verkeerde diameter of een lijn langs een rand kan de werking verstoren. Kijk dus niet alleen of het apparaat aanwezig is, maar ook of het goed zit en vrij kan blokkeren.

Controleer voor gebruik:

• Het apparaat zit in de juiste richting op touw of lijn;
• De blokkering werkt bij een functionele test;
• Het touw of de band is schoon en onbeschadigd;
• De connectoren sluiten goed;
• De valdemper is niet geactiveerd;
• Het systeem loopt niet langs scherpe delen.

Touw, lijn en valdemper

Bij mobiele valbeveiliging draait veel om de combinatie van onderdelen. Een apparaat dat op touw loopt, moet passen bij dat touw. Een valdemper moet passen bij het systeem en bij de belasting waarvoor hij bedoeld is. Onderdelen zomaar door elkaar gebruiken omdat ze toevallig in dezelfde kist liggen, is geen goed idee.

Bij sommige systemen zit de valdemper in de verbindingslijn. Bij andere apparaten is een aparte demper nodig. Ook de lengte van de verbinding naar je harnas telt mee. Hoe meer lengte en slack, hoe groter de valafstand kan worden.

Kijk bij de combinatie naar:

• Geschikt touw of geschikte lijn voor het apparaat;
• Minimale en maximale touwdiameter;
• Valdemper volgens de productspecificaties;
• Connectoren die passen bij harnas en ankerpunt;
• Geen losse verlengingen die het systeem veranderen;
• Gebruik volgens de handleiding van alle onderdelen.

Valruimte en ankerpunt

Ook met mobiele valbeveiliging blijft valruimte belangrijk. Een apparaat kan snel blokkeren, maar je hebt nog steeds ruimte nodig voor de beweging van het systeem, de lengte van de verbinding en je lichaamslengte. Boven een podiumvloer, bordes of steigerlaag is die ruimte niet altijd royaal.

Het ankerpunt bepaalt voor een groot deel hoe netjes het systeem werkt. Een hoog ankerpunt geeft meestal minder valafstand. Een lager of zijdelings ankerpunt kan zorgen voor meer slingering, meer lijnverloop en meer kans op contact met randen of constructiedelen.

Beoordeel daarom vooraf:

• Waar het ankerpunt zit ten opzichte van de gebruiker;
• Hoeveel vrije ruimte er onder de werkplek is;
• Of de lijn vrij kan meelopen;
• Of er kans is op pendelen bij een val;
• Of randen het touw, de band of de lijn kunnen beschadigen;
• Welke lijnvoering de fabrikant toestaat.

Mobiele valbeveiliging kiezen

De juiste mobiele valbeveiliging kies je niet alleen op prijs of formaat. Kijk eerst hoe je beweegt tijdens het werk. Werk je verticaal langs een touw, dan kom je bij een ander systeem uit dan wanneer je boven je hoofd een valblok gebruikt. Moet het apparaat tijdelijk vastgezet kunnen worden, dan kan een lockfunctie handig zijn.

Ook gewicht en gebruiksgemak tellen mee. Een compact apparaat is prettig in je set, maar moet nog steeds goed te bedienen zijn met handschoenen en onder werkdruk. Een systeem dat onduidelijk werkt, wordt in de praktijk sneller verkeerd gebruikt.

Let bij je keuze vooral op:

• Type systeem: meelopend apparaat, valstopapparaat of valblok;
• Toegestane toepassing en werkrichting;
• Geschikt touw, lijn of band;
• Maximaal gebruikersgewicht;
• Lockfunctie of automatische blokkering;
• Benodigde valdemper;
• Gebruiksgemak bij controle, montage en transport.

Normering, gebruik en training

Mobiele valbeveiliging is technisch materiaal. De normering, handleiding en productspecificaties bepalen hoe je het systeem mag gebruiken. Let extra op bij gebruik langs randen, afwijkende lijnvoering, reddingssituaties of combinaties met ander materiaal.

Je moet ook weten hoe het apparaat reageert. Sommige systemen lopen vanzelf mee. Andere vragen een handeling, lockfunctie of bewuste bediening. Dat leer je niet door alleen naar het product te kijken. Zorg dus dat gebruikers instructie krijgen voordat ze ermee werken.

Belangrijk bij professioneel gebruik:

• Gebruik alleen combinaties die zijn toegestaan;
• Controleer de normering per onderdeel;
• Lees de handleiding voor montage en gebruik;
• Test de blokkeerfunctie voor je begint;
• Maak afspraken over redding na een val;
• Gebruik het systeem niet als je de werking niet begrijpt.

Controle en onderhoud

Mobiele valbeveiliging moet vóór gebruik gecontroleerd worden. Het apparaat moet schoon zijn, soepel bewegen en direct blokkeren wanneer dat hoort. Touw, band, connectoren en valdemper moeten onbeschadigd zijn. Kleine schade kan bij een val grote gevolgen hebben.

Berg het materiaal droog en schoon op. Laat apparaten niet los tussen zwaar gereedschap of scherpe delen liggen. Vuil, zand en vocht kunnen de werking beïnvloeden. Is een apparaat gevallen, zwaar belast of twijfelachtig gebruikt, haal het dan uit gebruik en laat het beoordelen volgens de geldende procedure.

Controleer onder meer:

• Behuizing, bewegende delen en blokkering;
• Touw of band op slijtage en vervorming;
• Connectoren op sluiting en beschadiging;
• Valdemper op activering of scheuren;
• Labels en markeringen op leesbaarheid;
• Schoonheid van het apparaat en de lijn.

Mobiele valbeveiliging voor eventcrew en festivalbouw

Met mobiele valbeveiliging kun je op hoogte werken terwijl het systeem met je beweging meeloopt. Dat is prettig op tijdelijke locaties waar je niet steeds op één vast punt blijft staan. Je kiest het juiste apparaat door te kijken naar touw, lijnvoering, valruimte en de manier waarop je op locatie beweegt. Twijfel je welke mobiele valbeveiliging past bij jouw toepassing? Neem dan contact met ons op.