Werkpositionering

Waar gebruik je werkpositionering voor?

Werkpositionering helpt je om op hoogte beter in positie te blijven. Je gebruikt een lijn om jezelf dichter bij je werkplek te houden of om je bewegingsruimte te beperken. Zo kun je rustiger werken, zonder steeds te corrigeren met je benen, armen of gereedschap in je hand.

Dat is vooral handig wanneer je nauwkeurig moet werken. Denk aan monteren, afstellen, controleren of bevestigen op een plek waar je niet vanzelf stevig staat. De lijn ondersteunt je houding, maar blijft onderdeel van een systeem dat goed gekozen en goed gebruikt moet worden.

Werkpositionering is vooral handig wanneer je:

• Beide handen nodig hebt tijdens het werk;
• Jezelf dichter bij de constructie wilt houden;
• Niet steeds op armkracht wilt leunen;
• Je bewegingsruimte bewust wilt beperken;
• Een stabielere werkhouding nodig hebt.

Toepassing in de evenementenbranche

Bij eventwerk kom je werkpositionering tegen wanneer je boven of naast je werkplek staat en toch precies moet kunnen werken. Denk aan het stellen van armaturen, het vastzetten van doeken, het nalopen van bekabeling of het werken aan truss en Layher. Je wilt dan niet alleen gezekerd zijn, maar ook goed voor je klus uitkomen.

Vooral tijdens opbouw en afbouw is dat prettig. Je werkt vaak tussen materiaal, staal, trussdelen en kabels. Een positioneringslijn kan dan helpen om je houding rustig te houden, zodat je je handen vrij hebt voor het echte werk.

Bij events let je vooral op:

• Een lijn die past bij je werkhouding;
• Voldoende steun zonder je beweging te blokkeren;
• Een harnas of gordel met geschikte positioneringspunten;
• Een werkplek waar je niet onnodig in de lijn hangt;
• Extra valbeveiliging wanneer er valgevaar is.

Werkpositionering is geen valbeveiliging

Dit verschil moet helder zijn. Een positioneringslijn is bedoeld om je positie te bepalen of je bewegingsruimte te beperken. De lijn is niet automatisch bedoeld om een val op te vangen. Is er valgevaar, dan heb je daarnaast passende valbeveiliging nodig.

Dat klinkt misschien streng, maar in de praktijk voorkomt het veel verwarring. Een lijn waarmee je prettig tegen een constructie kunt leunen, is niet hetzelfde als een leeflijn met valdemper. Gebruik dus altijd materiaal dat past bij de functie waarvoor je het inzet.

Houd dit onderscheid aan:

• Werkpositionering ondersteunt je werkhouding;
• Valbeveiliging vangt een val op;
• Een positioneringslijn gebruik je niet zomaar als leeflijn;
• Bij valgevaar is aanvullende valbeveiliging nodig;
• De handleiding bepaalt waarvoor de lijn bedoeld is.

Vaste en verstelbare positioneringslijnen

Een vaste positioneringslijn heeft een vaste lengte. Dat geeft duidelijkheid, maar minder speelruimte. Zo’n lijn kan handig zijn wanneer je precies wilt voorkomen dat je verder komt dan een bepaalde zone.

Een verstelbare positioneringslijn geeft meer controle. Je kunt de lengte aanpassen aan je werkplek en jezelf dichterbij of juist iets verder van de constructie zetten. Dat werkt prettig wanneer de afstand tot je werk steeds een beetje verandert.

Kies de lijn op basis van je werk:

• Vaste lijn voor eenvoudige werkplaatsbeperking;
• Verstelbare lijn voor meer controle over je positie;
• Korte lijn wanneer je dicht bij de constructie werkt;
• Langere lijn wanneer de werkplek meer afstand vraagt;
• Connectoren die passen bij harnas, gordel en bevestigingspunt.

Werkplaatsbeperking

Bij werkplaatsbeperking gebruik je de lijn om te voorkomen dat je bij een gevaarlijke rand kunt komen. De lijn is dan korter dan de afstand tot het punt waar je zou kunnen vallen. Je beperkt dus je werkgebied voordat er echt valgevaar ontstaat.

Dat kan bijvoorbeeld handig zijn op een podium, bordes, dakrand of tijdelijk werkvlak. Je kunt nog gewoon bewegen binnen je werkzone, maar komt niet op de plek waar het mis kan gaan. De lengte van de lijn is dan dus zeer belangrijk.

Let bij werkplaatsbeperking op:

• De afstand tot de rand of opening;
• De lengte van de lijn inclusief connectoren;
• Een ankerpunt dat goed gekozen is;
• Geen extra slack door verkeerd instellen;
• Een werkgebied dat vooraf logisch is bekeken.

Ventrale positionering

Bij ventrale positionering gebruik je het inbindpunt aan de voorkant van je harnas of gordel, ongeveer op buikhoogte. Dat geeft een centrale verbinding met je lijn. Dit kan prettig zijn wanneer je recht voor je werk staat of wanneer je in een touwsysteem werkt waarbij de verbinding voor je lichaam moet blijven.

Deze manier van positioneren geeft veel controle in de richting waarin je kijkt en werkt. Je ziet de lijn goed en kunt je afstand tot het werk makkelijk aanpassen. Gebruik het ventrale punt wel alleen wanneer je harnas of gordel daarvoor bedoeld is.

Ventrale positionering past goed bij:

• Werk waarbij je recht voor je taak staat;
• Touwsystemen die centraal aan de voorkant werken;
• Situaties waarin je de lijn graag in beeld houdt;
• Afstellen van je afstand tot de constructie;
• Werk waarbij controle belangrijker is dan veel zijwaartse beweging.

Laterale positionering

Bij laterale positionering gebruik je de punten aan de zijkant van je gordel of harnas. Die zitten bij je heupen. Gebruik deze punten altijd samen. Doe je dat maar aan één kant, dan trek je jezelf scheef en werk je niet zoals het systeem bedoeld is.

Laterale positionering is handig wanneer je zijdelings langs een constructie werkt of jezelf tegen een werkplek wilt zetten. Je verdeelt de steun beter over je lichaam en kunt met beide handen werken zonder steeds je balans te zoeken.

Let bij laterale positionering op:

• Beide heuppunten tegelijk gebruiken;
• Een lijn die goed verstelbaar is;
• Een werkhouding zonder scheve belasting;
• Een ankerpunt dat past bij de richting waarin je werkt;
• Extra valbeveiliging wanneer er valgevaar blijft.

Positioneringslijn aan je harnas of gordel

Een positioneringslijn bevestig je aan punten die daarvoor bedoeld zijn. Dat kunnen ventrale of laterale punten zijn, afhankelijk van je gordel, harnas en toepassing. Gebruik geen materiaallussen en gebruik ook geen punt waarvan je niet zeker weet waarvoor het bedoeld is.

Werk je met een full body harnas, dan kan positionering gecombineerd worden met aparte valbeveiliging. Werk je met een zitgordel, dan moet je extra goed kijken naar de toepassing. Een zitgordel geeft steun bij positioneren, maar is op zichzelf geen valbeveiliging.

Controleer voor gebruik:

• De lijn zit aan een geschikt positioneringspunt;
• De connectoren zijn gesloten en vergrendeld;
• De lengte is goed ingesteld voor de werkplek;
• De lijn loopt niet over scherpe randen;
• Er is aparte valbeveiliging wanneer dat nodig is.

Connectoren, lengte en instelling

Bij werkpositionering draait veel om fijn instellen. Een paar centimeter kan al verschil maken in hoe prettig je staat of hangt. Een goed verstelbare lijn maakt het makkelijker om jezelf rustig in positie te brengen.

Ook de connectoren moeten logisch zijn. Een MGO-haak kan handig zijn bij grotere constructiedelen. Een karabiner kan beter passen bij een vast punt of oog. Belangrijk is dat de connector goed sluit en niet vreemd belast wordt.

Let bij de lijn en connectoren op:

• Lengte die past bij je werkhouding;
• Verstelling die soepel werkt;
• Connectoren die passen bij het gekozen punt;
• Geen scheve of zijdelingse belasting;
• Materiaal dat tegen intensief gebruik kan.

Positionering en verankering

Sommige systemen worden gebruikt om jezelf te positioneren en tegelijk je werkgebied te begrenzen. Dat vraagt om extra aandacht voor het punt waaraan je werkt. Een stevig ogende buis, rand of constructie is niet automatisch een geschikt punt.

Kijk dus naar de complete situatie. Waar zit het punt? In welke richting komt de belasting? Kan de lijn verschuiven? En blijf je buiten de zone waar je kunt vallen? Dat zijn praktische vragen die je vóór het werk wilt beantwoorden.

Beoordeel vooraf:

• Waar je de lijn aan bevestigt;
• Welke richting de belasting krijgt;
• Of de lijn kan schuiven of loskomen;
• Of je werkzone echt begrensd blijft;
• Of valbeveiliging daarnaast nodig is.

Training en veilig gebruik

Werkpositionering lijkt simpel: lijn vast, lengte instellen en werken. Toch vraagt het om kennis. Je moet weten welk punt je gebruikt, hoe je de lijn instelt en wanneer positionering niet genoeg is.

Zeker bij werken op hoogte moet iedereen snappen wat het systeem wel en niet doet. Een positioneringslijn helpt je houding, maar vangt niet vanzelf een val op. Goede instructie voorkomt dat materiaal op de verkeerde manier wordt ingezet.

Belangrijk bij gebruik:

• Ken het verschil tussen positionering en valbeveiliging;
• Gebruik alleen punten die daarvoor bedoeld zijn;
• Stel de lijn in voordat je echt gaat werken;
• Controleer of je houding stabiel blijft;
• Werk niet door wanneer je systeem niet klopt.

Controle en onderhoud

Een positioneringslijn krijgt op locatie veel te verduren. Hij schuurt langs constructies, ligt in kisten en wordt vaak snel gepakt tijdens opbouw of afbouw. Controle voor gebruik hoort er dus gewoon bij.

Kijk naar lijn, stiksels, mantel, connectoren en verstelmechanisme. Alles moet schoon, heel en goed werkend zijn. Een verstelapparaat dat hapert of een connector die niet mooi sluit, wil je niet pas bovenin ontdekken.

Controleer onder meer:

• Lijn of touw op rafels, sneden en slijtage;
• Stiksels en eindverbindingen op schade;
• Connectoren op sluiting en vervorming;
• Verstelmechanisme op soepele werking;
• Labels en markeringen op leesbaarheid;
• Vuil, vocht of scherpe beschadigingen.

Werkpositionering voor eventcrew en festivalbouw

Met goede werkpositionering sta je stabieler en werk je rustiger op hoogte. Je gebruikt de lijn om je houding te ondersteunen, je werkzone te beperken of dichter bij je taak te blijven. Dat is handig bij tijdelijke constructies waar je vaak moet reiken, leunen of precies moet werken. Twijfel je welke positioneringslijn past bij jouw harnas, gordel of toepassing? Neem dan contact met ons op.