Het is vroeg in de ochtend. Je staat op een festivalterrein waar de opbouw in volle gang is. Boven je wordt een truss ingehesen. Naast je rijdt een shovel voorbij. Even verderop wordt een line array getest op vol vermogen. Je draagt je helm en veiligheidsschoenen. Maar is dat genoeg?

De recente inspecties van de Nederlandse Arbeidsinspectie bij 40 buitenfestivals laten zien dat veilig werken nog niet overal vanzelfsprekend is. Vooral op het gebied van geluidsbelasting, werken op hoogte en naleving van de zorgplicht is winst te behalen.

Voor technische professionals ligt hier een duidelijke opdracht. Niet alleen voldoen aan de regels, maar risico’s actief beheersen met de juiste middelen.

Inspecties tonen risico’s bij geluid, hoogte en organisatie

Tussen april en oktober 2025 werden 20 festivals tijdens op en afbouw bezocht en 20 tijdens publieksdagen. Ongeveer 170 onderaannemers zijn gecontroleerd. Bij 100 bedrijven werden overtredingen vastgesteld.

Tijdens de op en afbouw ging het onder meer om:

  • Onvoldoende beveiliging bij werken op hoogte;
  • Onveilige verkeerssituaties op het terrein;
  • Gebrekkige afstemming tussen partijen;
  • Arbeidsmiddelen zonder geldige keuring;
  • Onvolledige of ontbrekende RI&E.

Tijdens festivaldagen lag de nadruk vooral op blootstelling aan hoge geluidsniveaus. In meerdere gevallen waren er onvoldoende maatregelen genomen om medewerkers te beschermen tegen gehoorschade.

Dat zijn geen theoretische risico’s. Dit zijn situaties die jij als monteur of installateur dagelijks tegenkomt.

Gehoorbescherming op maat als structurele oplossing

Langdurige blootstelling aan hoge geluidsniveaus kan blijvende schade veroorzaken. Toch wordt gehoorbescherming op maat nog niet overal standaard ingezet.

Universele oordoppen bieden basisbescherming, maar sluiten vaak niet optimaal aan. Dat leidt tot comfortproblemen en verminderde draagdiscipline. Gehoorbescherming op maat sluit perfect aan op de gehoorgang, biedt constante demping en is geschikt voor langdurig gebruik tijdens opbouw én showdagen.

Voordelen van gehoorbescherming op maat:

  • Betere pasvorm en hoger draagcomfort;
  • Constante en gecontroleerde demping;
  • Geschikt voor communicatie door vlakke filtertechniek;
  • Minder kans op uitval door irritatie of drukpunten;
  • Langere levensduur bij correct onderhoud.

Door dit structureel op te nemen in het veiligheidsbeleid voorkom je overtredingen én gezondheidsschade. Het is een praktische invulling van de zorgplicht zoals bedoeld in de Arbowet.

PBM en PBM’s zijn geen sluitpost

Persoonlijke beschermingsmiddelen worden vaak pas besproken als laatste stap. Toch zijn goede PBM en PBM’s een directe manier om risico’s te beperken wanneer bronaanpak of technische maatregelen niet volledig toereikend zijn.

Denk aan:

  • Veiligheidshelmen bij hijswerkzaamheden;
  • Veiligheidsschoenen met antislipzool op modderige ondergrond;
  • Handschoenen bij rigging en staalbouw;
  • Oogbescherming bij slijpwerk;
  • Gehoorbescherming op maat bij podium- en FOH-werkzaamheden.

Belangrijk is dat PBM niet alleen beschikbaar zijn, maar ook passend, gekeurd en afgestemd op de werkzaamheden. Een standaardhelm zonder kinband is bijvoorbeeld onvoldoende bij werken op hoogte.

Valbeveiliging keuren voorkomt stillegging

Tijdens de inspecties werd meerdere keren vastgesteld dat er op hoogte werd gewerkt zonder adequate maatregelen. Dat kan leiden tot directe stillegging van het werk.

Valbeveiliging is meer dan een harnas uitdelen. Het gaat om een compleet systeem met ankerpunten, lijnen en periodieke controle. Valbeveiliging keuren moet aantoonbaar gebeuren volgens de geldende normen. Zonder geldige keuring is het materiaal feitelijk onbruikbaar.

Wil je meer achtergrond en richtlijnen over hoe valbeveiliging effectief wordt ingezet? Lees dan ook het artikel Valbeveiliging op StageFreaks.

Aandachtspunten bij valbeveiliging keuren:

  • Jaarlijkse inspectie door een deskundige;
  • Registratie van keuringen per set;
  • Controle op slijtage en beschadiging;
  • Juiste opslag en transport;
  • Instructie aan gebruikers over correct gebruik.

Door valbeveiliging structureel te laten keuren voorkom je niet alleen boetes, maar vooral ernstige ongevallen.

Van verplichting naar professionele standaard

De Arbeidsinspectie gaf aan dat zij in de voorbereidingsfase vaker met organisatoren en brancheorganisaties in gesprek wil. Dat biedt kansen. Veiligheid begint niet op de eerste opbouwdag, maar bij de planning.

Voor technische teams betekent dit:

  • RI&E afstemmen op de specifieke locatie;
  • Geluidsrisico’s vooraf in kaart brengen;
  • Gehoorbescherming op maat standaard opnemen in de uitrusting;
  • PBM en PBM’s controleren vóór aanvang van het werk;
  • Valbeveiliging keuren en registraties op orde houden.

Dit voorkomt incidenten, werkonderbrekingen en reputatieschade. Maar belangrijker nog: het voorkomt letsel.

Conclusie

De inspecties maken duidelijk dat veilig werken op festivals nog niet overal vanzelfsprekend is. Vooral op het gebied van geluidsbelasting, werken op hoogte en naleving van de zorgplicht is verbetering nodig.

Gehoorbescherming op maat, goed gekozen PBM en tijdig valbeveiliging keuren zijn geen administratieve verplichtingen. Het zijn concrete oplossingen die schade, uitval en stillegging voorkomen.

Wie veiligheid serieus neemt, voorkomt niet alleen boetes, maar beschermt vooral zijn mensen. En daar draait het uiteindelijk om.

Wil je meer weten over het kiezen en onderhouden van de juiste PBM’s voor tijdelijke werkplekken? Lees dan ook ons gerelateerde artikel over veilig werken op hoogte en geluidsbeheersing bij evenementen.

Bron: Artikel van Wally Cartigny op EBLIVE, gebaseerd op een interview met projectleider Rianne de Groot van de Nederlandse Arbeidsinspectie.